TRANG TƯỞNG NGUYỆN HUYNH TRƯỞNG CẤP DŨNG LÊ QUANG DẬT; Pháp Danh TÂM HÒA; Hiệu NHƯ QUANG

CÔNG HẠNH CHIÊU THÙY
Một đời đi qua dâu bể — một tấm lòng son với Nước Non, Đạo Pháp và Tổ chức GĐPT

Cuộc đời của Anh, nếu theo niên biểu mà liệt kê là những tháng năm nối liền nhau giữa quê hương, chiến cuộc, lao tù, biển cả và xứ người. Nhưng cuộc đời đó chỉ là bề nổi. Ở cung bậc sâu hơn, điều còn lại là một trường tâm nguyện đã trải qua gần trọn một thế kỷ mà lòng vẫn giữ được bản nguyện ban đầu.

Sinh trưởng nơi đất Thừa Thiên, giữa một vùng văn hóa mà tiếng chuông chùa, nếp gia phong và khí tiết cố đô đã thấm vào đời sống từ thuở nhỏ, anh sớm bước vào mái nhà Gia Đình Phật Tử khi tuổi đời còn thơ ấu. Được Đại lão Hòa thượng Thích Tịnh Khiết ban pháp danh Tâm Hòa, rồi về sau thọ Bồ-tát giới với hiệu Như Quang, con đường của Ănh dường như đã được định hướng bởi hai điều rất giản dị, hòa để sống giữa tha nhân, minh để tự soi lấy mình. Từ một đoàn sinh nhỏ tuổi đến người Huynh trưởng rồi tuần tự trưởng thành qua nhiều cấp bậc của tổ chức, đời áo Lam của Anh nối dài qua những biến thiên mà một thế hệ phải gánh chịu gần như trọn vẹn.

Tuổi thanh niên của anh đi qua miền Trung trong một thời đất nước vô cùng biến động. Anh từng bước vào đời bằng công vụ, bằng trách nhiệm của một người làm việc trong cơ chế hành chính và công quyền đương thời. Rồi lịch sử đổi dòng. Những gì từng ổn định bỗng trở thành ly tán. Những con đường quen thuộc trở thành những ngả chia lìa. Anh đi qua những năm tháng khắc nghiệt của hậu chiến, trải nhiều nơi giam giữ, mang theo một phần số phận chung của biết bao người Việt Nam trong một thời đại mà lịch sử đã đặt con người trước những thử thách quá sức bình thường. Nhắc lại đoạn đời ấy hôm nay, có lẽ điều đáng nói hơn cả không phải là những địa danh hay thông số, mà là sức chịu đựng âm thầm của một con người đã nhiều lần đứng trước nghịch cảnh mà vẫn giữ cho mình một phương hướng.

Rồi lại một lần ra đi. Từ quê nhà đến biển lớn, từ những ngày lênh đênh giữa phong ba đến đời sống tị nạn Đông Nam Á, cuối cùng định cư tại Hoa Kỳ, hành trình ấy mang hình ảnh của cả một thế hệ bị bật khỏi nền đất cũ nhưng vẫn cố đem theo những gì quý nhất của mình. Với Anh Tâm Hòa Lê Quang Đạt, trong hành trang ấy có chiếc áo Lam. Giữa trại tị nạn, giữa những cộng đồng vừa hình thành nơi đất khách, giữa bao thiếu thốn của buổi đầu lưu xứ, sinh hoạt Gia Đình Phật Tử vẫn được nối lại. Một đơn vị được dựng lên, một lớp Huynh trưởng được dìu dắt, một trại huấn luyện được khai mở — mỗi việc nhỏ đều là một cách giữ cho ngọn lửa thiêng xưa khôntg tắt giữa mùa gió lạ.

Từ những năm đầu định cư tại miền Nam California, cuộc đời anh càng gắn sâu với công cuộc xây dựng GĐPT Việt Nam nơi hải ngoại. Anh từng đảm nhiệm nhiều trách nhiệm từ đơn vị cơ sở cho đến cấp miền, toàn quốc và hải ngoại; từng tham gia trong các Ban Hướng Dẫn, các Hội đồng Huynh trưởng, các khóa tu học và trại huấn luyện… ở vị trí điều hành, giảng huấn, cố vấn, rồi lặng lẽ chuyển dần từ người gánh việc sang người truyền lại kinh nghiệm. Những chức danh, xét đến cùng, đều chỉ là dấu mốc hành chánh. Điều đáng nhớ hơn là suốt nhiều thập niên, khi tóc còn xanh cũng như lúc đã bạc, Anh vẫn xem việc đào tạo thế hệ kế thừa là một phần trách nhiệm của đời mình. Bởi một tổ chức giáo dục không tồn tại nhờ tên tuổi của một người, mà nhờ từng thế hệ biết trao cho thế hệ sau điều mình đã thọ nhận.

Ngoài phạm vi áo Lam, anh còn hiện diện trong nhiều sinh hoạt cộng đồng Phật giáo và cộng đồng người Việt tại Nam Cali, Hoa Kỳ. Ở đó, đồng hương có thể bắt gặp một Huynh trưởng Tâm Hòa Lê Quang Dậtt nhiệt thành với Phật sự của Giáo hội, việc chung của Cộng đồng, quan tâm đến văn hóa, tín ngưỡng và hơn hết là tha thiết với vận mệnh quê hương. Những chọn lựa của một đời người luôn mang dấu ấn của hoàn cảnh lịch sử mà người ấy đã đi qua. Với thế hệ của Anh, quê hương không phải là một ý niệm trừu tượng. Đó là nơi có tổ tiên, gia đình, những con đường thuở nhỏ, tiếng Mẹ, mái chùa và cả những vết thương của một thời chưa thể dễ dàng nguôi. Bởi thế, ở cuối đời, nỗi hướng vọng cố quốc vẫn còn nguyên như một khối tình nặng mang trong ký ức.

Giờ này, không cần phải có một hội trường đông người hay có sự hiện diện của những nhân vật mang chức vụ to tát. Chúng ta chỉ cần tưởng nghĩ đến một người Anh Trưởng già nua, sau hơn tám mươi năm kể từ buổi đầu bước vào mái nhà Lam, vẫn còn mang trong mình niềm tin đối với con đường đã chọn – Con Đường Hoa Sen Trắng. Tám mươi năm ấy dài hơn một đời hoạt động thông thường. Nó đi qua bao lần thay đổi danh xưng, tổ chức, địa lý và thế hệ. Từ quê nhà đến trại tị nạn, từ châu Á sang châu Mỹ. Hình bóng người trẻ năm nào rồi thành bậc trưởng thượng, và đến lúc phải rời hàng ngũ. Bấy giờ, chiếc áo Lam đã thành một phần của thân phận.

Trong truyền thống Phật giáo, tưởng niệm một người vừa khuất không phải để dựng lên một pho tượng toàn bích. Một đời người hẳn có những giới hạn của một đời người; một thời đại cũng để lại trên mỗi chúng ta những dấu vết riêng. Điều đáng trân trọng là giữa vô thường, Anh đã để lại điều gì có thể tiếp tục sinh trưởng nơi thế hệ đàn em. Với Huynh trưởng Tâm Hòa, đó là tấm lòng đối với Tam Bảo, sự thủy chung với lý tưởng giáo dục Gia Đình Phật Tử và một đời kiên trung gìn giữ mối quan tâm đối với Đạo Pháp, Dân Tộc, Tổ chức và thế hệ mai sau.

Ngày anh thuận thế vô thường, thêm một trang của thế hệ tiền bối cũng gấp lại. Những bậc tiền bối cùng thời mỗi năm một thưa dần. Có những câu chuyện rồi sẽ chỉ còn trong ký ức của vài người, có những địa danh rồi người trẻ sẽ phải tìm lại trên bản đồ, nhưng có những gian nan nếu không được kể lại bằng sự điềm tĩnh và chânh thật, mai sau khó lòng hình dung hết. Bởi vậy, tưởng niệm Anh cũng là một hình thức gìn giữ lịch sử — không phải để người sau cúi mình trước quá khứ mà để hiểu rằng, con đường hôm nay đã được mở bằng bước chân của rất nhiều Anh Chị của chúng ta đã từng đi trước, trong đó có Anh.

Một đời gần chín thập niên, từ bờ sông xứ Huế đến những miền đất Trung phần, qua những năm tháng nghiệt ngã, vượt biên rồi dừng chân bên bờ Thái Bình Dương. Đi một vòng rất xa, cuối cùng lòng người vẫn quay về một phương quê cũ. Có lẽ ước nguyện được trở lại cố hương của anh rồi sẽ được hoàn thành theo một cách khác — không nhất thiết bằng bước chân của thân tứ đại, mà bằng tro bụi gửi vào biển lớn, bằng lời nguyện trong tâm, bằng những người con và những thế hệ áo Lam còn nhớ đến tên Anh.

Biển chiều rồi cũng lặng. Mây cuối trời rồi cũng tan. Chỉ những gì đã trao cho người khác mới âm thầm ở lại.

Kính tiễn Huynh trưởng Cấp Dũng Tâm Hòa Lê Quang Đạt — hiệu Như Quang
Một đời đã đi qua nhiều dâu bể. Một chiếc áo Lam đã mặc từ thuở thiếu thời đến lúc tóc bạc phơ. Nay duyên trần tạm mãn, xin nguyện ánh sáng Tam Bảo tiếp dẫn anh về miền tịnh cảnh; và những hạt giống Anh đã gieo trong bao thế hệ Đoàn sinh, Huynh trưởng sẽ còn tiếp tục nảy mầm trên những miền đất Anh từng đặt chân qua.

Nam Mô Tiếp Dẫn Đạo Sư A Di Đà Phật.

Phật lịch 2570 – Livermore, CA 21.09.2026

QUANG NGỘ Đào Duy Hữu
Thư Ký Hội Đồng Huynh Trưởng Cấp Dũng
Ban Hướng Dẫn GĐPT Việt Nam Tại Hải Ngoại;
kiêm Trưởng Ban Hướng Dẫn GĐPT Việt Nam Tại Hoa Kỳ

THE ENDURING LEGACY OF A LIFE OF VIRTUE AND PRACTICE
A Life Through the Vicissitudes of History
— A Steadfast Heart for the Homeland, the Dharma, and the GĐPT Organization

If the life of our elder brother were to be set down merely as a chronology, it would appear as a succession of years stretching across homeland, war, imprisonment, the open sea, and life in a foreign land. Yet such a chronology would reveal only the surface. At a deeper register, what remains is the continuum of a vow carried through nearly an entire century, while the heart remained faithful to its original aspiration.

Born and raised in Thừa Thiên, amid a cultural landscape where temple bells, family tradition, and the quiet dignity of the ancient imperial capital had entered daily life from childhood, he came to the home of Gia Đình Phật Tử Việt Nam — the Vietnamese Buddhist Youth Association (GĐPTVN) — while still very young. He received the Dharma name Tâm Hòa from the Most Venerable Elder Thích Tịnh Khiết and later, upon receiving the Bodhisattva Precepts, was given the Dharma title Nguyên Minh. His path seems, in retrospect, to have been marked by two simple principles contained within those names: Hòa — harmony in living among others; Minh — clarity by which one continually illumines and examines oneself. From a young Đoàn sinh to a Huynh trưởng, and then through the successive ranks of leadership within the organization, his life in the Grey Shirt continued through nearly every upheaval that his generation was called upon to endure.

His youth unfolded in Central Vietnam during one of the most turbulent periods in the country’s modern history. He entered public life through civil service and through the responsibilities of one working within the administrative and governmental institutions of his time. Then history changed course. What had once appeared settled was suddenly dispersed. Familiar roads became paths of separation. He passed through the harsh years that followed the war, endured imprisonment in various places, and bore within his own life a portion of the fate shared by countless Vietnamese whose generation was confronted by trials far beyond the measure of ordinary human experience. Looking back upon that period today, what deserves remembrance is perhaps less the names of places or the enumeration of dates than the quiet endurance of a person who, again and again, stood before adversity yet never abandoned his inner direction.

Then came another departure. From the homeland to the open sea, from days adrift amid storms to refugee life in Southeast Asia, and finally to resettlement in the United States, his journey bore the image of an entire generation uprooted from its native soil yet determined to carry with it what was most precious. For Huynh trưởng Tâm Hòa Lê Quang Đạt, among those precious things was the Grey Shirt. In refugee camps, within newly formed communities on foreign shores, and amid the privations of the first years of exile, Gia Đình Phật Tử activities were resumed. A unit was established, a generation of Huynh trưởng was guided, a training camp was opened — and each seemingly modest undertaking became a way of ensuring that the sacred flame inherited from earlier generations would not be extinguished by unfamiliar winds.

From the early years of resettlement in Southern California, his life became ever more closely bound to the work of building and sustaining GĐPT Việt Nam in the overseas community. He assumed responsibilities at many levels, from the local unit to regional, national, and overseas structures; he served on Guidance Boards and Councils of Huynh trưởng, and participated in study programs and leadership training camps as an administrator, instructor, adviser, and, in later years, as one who quietly passed his experience on to those who followed. Titles, in the final reckoning, are merely administrative markers. What is more worthy of remembrance is that, over many decades — when his hair was still dark and when it had turned entirely white — he continued to regard the education and formation of succeeding generations as part of his life’s responsibility. For an educational organization does not endure through the prominence of any single person, but through each generation’s willingness to transmit to the next what it has itself received.

Beyond the world of the Grey Shirt, he was also present in many Buddhist and Vietnamese community activities in Southern California and throughout the United States. There, fellow Vietnamese encountered Huynh trưởng Tâm Hòa Lê Quang Đạt as one devoted to the Buddhist affairs of the Sangha, to the common concerns of the community, to culture and spiritual tradition, and, above all, as one deeply concerned with the destiny of his homeland. The choices made over the course of a human life inevitably bear the imprint of the history through which that person has lived. For his generation, the homeland was never an abstract idea. It was the land of ancestors and family, childhood streets, the mother tongue, temple roofs, and also the wounds of an era that could not easily fade. Thus, even near the end of his life, his longing for the old homeland remained intact, a profound affection carried heavily within memory.

At this hour, there need be no crowded hall, nor the presence of eminent figures bearing lofty titles. We need only call to mind an aging elder Huynh trưởng who, more than eighty years after first entering the family of the Grey Shirt, still carried within himself faith in the path he had chosen — the White Lotus Path. Eight decades exceed the span of an ordinary life of organizational service. They passed through changes of name, structure, geography, and generation: from the homeland to refugee camps, from Asia to America. The young figure of earlier years became, with time, a respected elder, until the hour came when he too would leave the ranks. By then, the Grey Shirt had long since become part of his very identity.

Within the Buddhist tradition, to remember one who has just passed from this world is not to erect an image of flawless perfection. Every human life necessarily bears the limitations of a human life, just as every age leaves its own traces upon those who live through it. What deserves our reverence is what, amid impermanence, a person leaves behind that may continue to grow within those who come afterward. In the life of Huynh trưởng Tâm Hòa, these were his devotion to the Three Jewels, his fidelity to the educational ideal of Gia Đình Phật Tử, and a lifetime of steadfast concern for the Dharma, the Nation, the Organization, and the generations yet to come.

As he now follows the course of impermanence, another page belonging to the generation of our predecessors has quietly closed. Those elders who once stood beside him grow fewer with each passing year. Some stories will soon survive only in the memories of a handful of people; some places will one day have to be rediscovered by younger generations on maps. Yet there are trials whose depth the future can scarcely comprehend unless they are retold with calmness and fidelity to truth. To remember him, therefore, is also an act of preserving history — not so that those who come later may bow before the past, but so that they may understand that the road upon which they walk today was opened by the footsteps of many of our elder brothers and sisters who went before them, among whom was he.

Nearly nine decades of life carried him from the riverbanks of Huế through the lands of Central Vietnam, across years of severe hardship, over the sea, and finally to the shores of the Pacific. After so immense a journey, the human heart still turned toward one old direction — the homeland. Perhaps his wish to return to his native land will yet be fulfilled in another way: not necessarily through the footsteps of this body composed of the four elements, but through ashes entrusted to the great sea, through the aspiration preserved within the heart, through his children, and through generations of the Grey Shirt who will continue to remember his name.

The evening sea will eventually grow still.
The clouds at the edge of the sky will eventually dissolve.
Only what we have given to others remains, quietly abiding.

With deepest reverence, we bid farewell to Dũng-rank Huynh trưởng Tâm Hòa Lê Quang Đạt — Dharma title Nguyên Minh.

A lifetime passed through immeasurable vicissitudes. The Grey Shirt was worn from youth until the hair had turned completely white. Now that his worldly affinities have reached their completion, may the light of the Three Jewels guide him toward the Pure Land; and may the seeds he planted in generations of Đoàn sinh and Huynh trưởng continue to take root and flourish across the many lands upon which he once set foot.

Namo Amitābha Buddha, the Guiding Teacher of the Pure Land.

Buddhist Era 2570 — Livermore, California
September 21, 2026

QUANG NGỘ Đào Duy Hữu
Secretary, Council of Dũng-rank Huynh trưởng
Guidance Board of Gia Đình Phật Tử Việt Nam Overseas;
concurrently Chairperson, Guidance Board of Gia Đình Phật Tử Việt Nam in the United States