Tâm Hòa: Nghĩ Về Sự Hành Hoạt Của “Hội Đồng Huynh Trưởng Cấp Dũng” – Biểu Tượng Đạo Hạnh Hay Khoảng Trống Pháp Lý

(Bài phát biểu nhân buổi triệu tập của hàng Huynh Trưởng Cấp Dũng
GĐPT Việt Nam tại Hải ngoại)

Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật

Kính bái bạch Chư Tôn Đức Giáo Phẩm chứng minh,
Kính thưa Huynh Trưởng Niên Trưởng Tâm Trí Tư Đồ Minh,
Kính thưa quý Anh Chị Em Huynh Trưởng Cấp Dũng (hải ngoại) hiện diện,

Trước hết, con/tôi xin chí thành đảnh lễ tri ân Chư Tôn Đức Giáo Phẩm đã lân mẫn quang lâm chứng minh cho buổi họp đầu tiên của Hội Đồng Huynh Trưởng Cấp Dũng Hải Ngoại hôm nay. Sự hiện diện của quý Ngài là niềm khích lệ vô cùng lớn lao cho chúng con/tôi.

Con/tôi xin thành kính chào mừng Huynh Trưởng Niên Trưởng Tâm Trí Tư Đồ Minh, người anh cả khả kính của chúng ta. Dù tuổi đã cao, sức khỏe hạn chế, nhưng anh vẫn hoan hỷ vào phòng họp để chia sẻ cùng đàn em. Hình ảnh ấy khiến chúng con/tôi vô cùng cảm kích và xúc động.

Đồng thời, con/tôi cũng xin nhiệt liệt chào mừng quý Anh Chị Em Cấp Dũng khắp nơi trên hải ngoại đã hoan hỷ nhận lời mời câu hội về đây đông đủ. Đó là minh chứng sống động cho Tình Lam gắn bó, huynh đệ keo sơn mà chúng ta hằng trân quý.

Kính bạch Chư Tôn Đức, kính thưa quý Anh Chị Em,

Trong niềm vui xen lẫn xúc động, con/tôi xin thành tâm sám hối thưa thật cùng quý Ngài và quý Anh Chị Em: trước trách vụ được ủy nhiệm – Điều hành Hội Đồng Huynh Trưởng Cấp Dũng tại Hải ngoại – lòng con/tôi đã từng phân vân, “nhận hay không nhận.” Bởi lẽ, tuổi đời đã 89, sức khỏe suy yếu, đi đứng khó khăn, trí tuệ cũng chẳng còn minh mẫn như xưa. Trong khi đó, tổ chức chúng ta đang gặp không ít trở ngại và vấn nạn nội tại, sự điều hành lại càng nhiều thử thách. Con/tôi tự hỏi: liệu sức mọn của mình có thể đem lại hòa ái, có thể thực hiện được tinh thần Lục Hòa để tất cả chúng ta tay nắm tay, lòng kề lòng mà xây dựng Mái Nhà Lam Truyền Thống?

Nhưng rồi, con/tôi nhớ lại chính mình đã bước vào Gia Đình Phật Tử từ thuở thơ ấu, 7 tuổi. Đến năm 17 tuổi, phát nguyện làm Huynh Trưởng, và suốt hơn bảy mươi năm qua, dù trải qua bao biến động thăng trầm của Giáo Hội và của tổ chức, con/tôi vẫn một lòng kiên định phụng sự, dìu dắt đàn em. Chỉ vì thời cuộc, có 12 năm gián đoạn, ngoài ra chưa hề buông bỏ. Thử hỏi, nay trước sự bất ổn của GĐPT Hải Ngoại, con/tôi lại có thể đứng ngoài mà nhìn?

Chính vì vậy, con/tôi đã quyết định vượt qua chướng duyên, dũng cảm đón nhận trách vụ này, với tất cả lòng tha thiết vì tổ chức. Con/tôi nguyện sẽ cùng quý Anh Chị Em Huynh Trưởng Cấp Dũng Hải Ngoại đồng tâm hiệp lực, sát cánh bên Ban Hướng Dẫn Hải Ngoại để hộ trì và nâng đỡ sinh hoạt, dựa trên Nội Quy và Cương Yếu Điều Hành GĐPTVN.

Và hơn hết, con/tôi tha thiết kêu gọi quý cấp lãnh đạo GĐPT Thế Giới hãy vì sự thịnh suy của GĐPT Hải Ngoại mà uyển chuyển, tháo gỡ những nội kết giữa Ban Hướng Dẫn Hải Ngoại và các cấp lãnh đạo toàn cầu. Chỉ khi nào chúng ta hóa giải được chướng ngại, hòa hợp trên nền tảng chánh pháp, thì tổ chức mới thật sự vững mạnh, Tình Lam mới thật sự sáng ngời.

Con/tôi xin dâng lên lời thưa trình này với tất cả tấm lòng của một người đã trọn đời gắn bó cùng Gia Đình Phật Tử, nguyện cùng quý Anh Chị Em tiếp tục dựng xây Mái Nhà Lam dưới ánh sáng hoa sen trắng rạng ngời, để tổ chức của chúng ta trường tồn, phụng sự Đạo Pháp và Dân Tộc:

NGHĨ VỀ SỰ HÀNH HOẠT
CỦA “HỘI ĐỒNG HUYNH TRƯỞNG CẤP DŨNG”

Biểu Tượng Đạo Hạnh Hay Khoảng Trống Pháp Lý Trong Nội Quy – Quy Chế GĐPTVN?

Trong gần một thế kỷ hiện hữu, GĐPTVN đã nhiều lần thay đổi cơ cấu, nhưng Nội Quy và Quy Chế luôn khẳng định nguyên tắc: cơ quan điều hành tối cao là Ban Hướng Dẫn Trung Ương, trực thuộc Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất. Tuy nhiên, thực tế hôm nay, bên cạnh BHDTƯ, đã hình thành một định chế mới: Hội Đồng Huynh Trưởng Cấp Dũng. Hội Đồng này quy tụ hàng Huynh Trưởng Cấp Dũng và tự nhận vai trò tham vấn, cố vấn, nhưng đôi khi lại hành xử như một thượng tầng lãnh đạo. Điều đó đặt ra một vấn đề hệ trọng: biểu tượng đạo hạnh hay khoảng trống pháp lý?

Về pháp lý, từ Nội Quy 1964, 1973 đến Quy Chế Huynh Trưởng 1973, chưa hề có điều khoản nào quy định Hội Đồng Cấp Dũng được đứng trên BHDTƯ. Cấp Dũng nguyên thủy là một bậc thang tu học, không phải cơ quan hành chánh. Vì vậy, sự hiện diện của Hội Đồng Cấp Dũng hiện nay, dù mang thiện chí, vẫn rơi vào nghịch lý: được kính trọng về tinh thần, nhưng thiếu cơ sở pháp lý để điều hành chính danh.

Tuy nhiên, phủ nhận hoàn toàn vai trò này là không công bằng. Bởi trong bối cảnh sau 1975, khi GĐPT phân tán, các Ban Hướng Dẫn khó kết nối, thì việc các Huynh Trưởng Cấp Dũng ngồi lại để giữ một điểm tựa tinh thần là hợp lý. Ý hướng ban đầu không nhằm tranh quyền, mà để giữ lửa, hàn gắn, củng cố niềm tin đàn em. Chính điểm này, Hội Đồng mang ý nghĩa tích cực: một biểu tượng đạo hạnh, tập hợp những bậc Niên Trưởng đã trải đời, giữ trọn đạo tình và chí nguyện phụng sự.

Nhưng nghịch lý lại phát sinh: khi một cơ chế không có trong Nội Quy nhưng ban hành nghị quyết, đưa ra quyết định điều hành, thì lập tức gây ngộ nhận về thẩm quyền. Lam viên đứng giữa hai nguồn: BHD hợp pháp theo Hiến Chương – Nội Quy, hay Hội Đồng Cấp Dũng như một quyền uy mới? Sự chồng chéo ấy dẫn đến hoang mang và phân hóa.

Cốt lõi vấn đề là: Hội Đồng vừa cần thiết về phương diện tinh thần, vừa bất toàn về phương diện pháp lý. Nếu chỉ là nơi cố vấn, đoàn kết và truyền cảm hứng đạo hạnh thì đẹp và cần. Nhưng nếu trở thành một cơ chế điều hành song song hoặc vượt trên BHD quốc gia, châu lục, thì mâu thuẫn trực tiếp với Nội Quy – Quy Chế.

Lối ra nằm ở hai chiều:

• Nếu thật sự cần một Hội Đồng Cấp Dũng như hiện nay để giữ vai trò điều hành tối cao, thì phải tu chỉnh Nội Quy – Quy Chế để hợp thức hóa, xác định rõ giới hạn và chức năng.
• Nếu chưa có hoặc không thể tu chỉnh, thì Hội Đồng chỉ nên giữ vai trò cố vấn, truyền cảm hứng, đoàn kết tinh thần, tuyệt đối không ban hành quyết định điều hành vượt quyền BHD.

Cả hai chiều này đều đòi hỏi sự khiêm cung và trí tuệ từ hàng Niên Trưởng, đồng thời sự kính trọng chân thành từ đàn em. Chỉ vậy, Hội Đồng mới thật sự trở thành một nguồn lực đoàn kết thay vì nguyên nhân phân hóa.

Điều then chốt là giữ vững Bi – Trí – Dũng và nguyên tắc chính danh – chính hạnh. Không chính danh, mọi quyết định đều gây ngờ vực. Không chính hạnh, mọi biểu tượng cũng dễ bị lợi dụng. Hội Đồng Cấp Dũng cần được định vị rõ ràng: một biểu tượng đạo hạnh của hàng Niên Trưởng, chứ không phải một cơ quan hành chánh song song hay vượt trên BHD.

Câu hỏi đặt ra hôm nay không những là cho riêng một Hội Đồng, mà là cho tương lai và sự tồn vong của toàn thể GĐPTVN: Làm sao vừa giữ được sự kính trọng dành cho bậc Niên Trưởng, vừa bảo toàn chính danh pháp lý và sự thống nhất tổ chức? Đây chính là thách thức lớn và cũng là cơ hội để chúng ta soi lại mình, củng cố niềm tin và định vị đúng vai trò, để Gia Đình Phật Tử Việt Nam có thể bước tiếp trong thế kỷ mới.

*

Kính bạch Chư Tôn Đức, kính thưa quý Huynh Trưởng,

Chúng ta hôm nay hiện diện nơi đây không phải để bàn chuyện danh vị, cũng không phải để phân chia quyền hạn, mà để cùng nhau gánh lấy một trách nhiệm lịch sử: gìn giữ mạng mạch Lam, giữ cho ánh sáng Chánh Pháp luôn soi đường cho tổ chức. Và từ trách nhiệm ấy, chúng ta mở rộng tầm nhìn phụng sự toàn cầu: vượt qua biên giới, vượt qua dị biệt, để mỗi Huynh Trưởng Cấp Dũng trở thành nhịp cầu nối liền các thế hệ, các châu lục, các hoàn cảnh, trong cùng một lý tưởng phụng sự Đạo pháp và Dân tộc.

Nếu chúng ta cùng nhau đồng tâm, cùng nhau cúi xuống để nâng đỡ đàn em và cùng nhau vươn lên để dìu dắt tổ chức, thì Hội Đồng Cấp Dũng hôm nay sẽ không chỉ là một định chế, mà sẽ là một nguồn sáng tâm linh, là chỗ quy chiếu để mọi Lam viên toàn cầu đặt niềm tin và bước tới.

Nam mô Thường Tinh Tấn Bồ Tát Ma Ha Tát.

Phật lịch 2569 – Garden Grove, CA ngày 27 tháng 09 năm 2025

Huynh trưởng Cấp Dũng GĐPT Việt Nam Tại Hoa Kỳ
TÂM HÒA LÊ QUANG DẬT