Ven. Thubten Chodron | Quang Ngộ lược dịch: Khi bậc Đạo sư của chúng ta viên tịch | When our spiritual mentors pass away
Sen Trắng Hoa Kỳ 
Tôi rất tiếc khi biết rằng đạo sư của bạn đã đột ngột qua đời. Ngài đang giảng dạy cho bạn một giáo lý quan trọng khác về tính vô thường của cuộc sống và tầm quan trọng của việc thực hành ngay bây giờ để chúng ta có thể chuẩn bị cho cái chết của mình, một điều có thể đến bất ngờ. Thực ra, hầu hết mọi người đều không mong đợi cái chết—ít nhất là không phải ngày hôm nay—ngay cả những người bị bệnh nan y trong bệnh viện. Chúng ta luôn nghĩ cái chết sẽ đến sau một thời gian chứ không phải hôm nay. Chúng ta thật ngu ngốc làm sao!
Một số vị thầy rất thân yêu của tôi đã qua đời, và thật khó để chấp nhận rằng họ sẽ không còn ở đây để hướng dẫn chúng ta nữa. Khi Geshe Ngawang Dhargye qua đời, tôi đang hướng dẫn một khóa nhập thất. Tôi khóc, khóc nhưng phần lớn những giọt nước mắt đó là vì lòng biết ơn đối với tất cả những gì Ngài đã dành cho tôi suốt bao năm qua. Thật tuyệt vời khi tôi được gặp thầy, có cơ hội được học với thầy và nhận được sự hướng dẫn của thầy. Làm sao một người như tôi, với tâm hồn cố chấp như vậy, lại có thể gặp được Ngài? Thật tuyệt vời; thật khó tin. Vì vậy, hầu hết những giọt nước mắt đều là sự ngạc nhiên và cảm kích trước sự hướng dẫn từ bi và sáng suốt của Ngài.
Tôi đã ở bên ngài vào ngày viên tịch của Trijang Rinpoche, một trong những vị Sư Trưởng của ngài, qua đời năm 1981. Geshe-la đã giảng dạy riêng cho một nhóm nhỏ chúng tôi vào buổi chiều suốt nhiều tuần. Bấy giờ ẽ chúng tôi có lớp vào ngày hôm đó khi nhận được tin Trijang Rinpoche viên tịch. Đa số chúng tôi nghĩ rằng Geshe-la sẽ hủy lớp học, nhưng không, dù sao thì ngài cũng dạy cả buổi chiều. Và ngài ấy thật rạng rỡ. Nó giống như niềm tin của ông vào đạo sư và vào Pháp đã soi sáng mình từ trong ra ngoài. Nó khiến tôi suy gẫm, vì nhận ra một công án, ngài đang làm điều mà đạo sư của mình mong muốn nhất—làm lợi lạc chúng sinh. Vì vậy, trong nỗi đau buồn, trái tim của ngài ấy là một với trái tim của đạo sư, tràn đầy bồ đề tâm.
Tấm gương của ngài in sâu trong tâm trí tôi, nên khi các đạo sư qua đời, tôi đã tự nhủ: “Họ không có ở đây, nên bây giờ mình phải bước lên và làm công việc của Thầy. Trách nhiệm của tôi là mang lại lợi ích cho người khác, bởi vì đó là điều các bậc Thầy đã dành cả đời để làm và đó là điều họ muốn tôi làm”. Điều đó đã mang lại cho tôi rất nhiều can đảm và định hướng, giúp tôi không ngồi yên trong cảm giác mất mát của chính mình. Vì vậy, mặc dù tôi đã khóc khi ông qua đời nhưng tôi vẫn tiếp tục hướng dẫn khóa tu. Tôi nghĩ một số người tại khóa tu đã ngạc nhiên trước những giọt nước mắt của tôi; trước đây họ chưa bao giờ có mối quan hệ thân thiết với một đạo sư và không biết nó như thế nào.
Thật tốt khi bạn ở cùng với cộng đồng tâm linh của mình. Các bạn giống như những người anh chị em có chung tình yêu thương với đạo sư của mình. Vì vậy, điều quan trọng là các bạn phải chăm sóc lẫn nhau và tử tế với nhau.
(trích thư hồi âm cho Suzie, nhân bậc đao sư tâm linh viên tịch)
Letter from Suzie
Hello my dear Chodron! While this is New Year, it is not a really happy occasion for me this year. My beloved spiritual mentor, the lighthouse who has been guiding my existence through the turbulent waters of life passed away quite unexpectedly and suddenly. I rushed to India immediately to be here in time for the ceremonies. It was a huge shock for me that I’m slowly overcoming with the help of being with my spiritual family and sharing this deep mourning together. The mourning for a guru is somehow similar to losing a parent, but also different.
Awareness of thought and emotions is quite acute. There are moments of deep pain, those moments when I’m connected with the loss. Then come other moments—more and more of them as time passes and the wound heals—in which I connect with the incredible gifts I have received, moments in which I become aware of how incredibly lucky I am to have had the opportunity of meeting such an incredible, singular, exemplary being, who was so full of integrity, so full of everything I want to be. And not only to have met him, but to have had his guidance during twelve years of my life! Twelve years in which he changed and improved my life completely and deeply, in which he taught me so much! When I connect with this, my heart fills with immense gratitude, and then the tears change their taste and become sweet, blending with a smile.
Right now is the time to live these emotions and reflections, to let them take shape so that this loss becomes a learning and a growth instead of a depression and a sinking. So that I can go on living the way he taught us—being real and honest with myself and others, and living life with all its intensity, learning from every experience and event.
Sending you much love,
Suzie
Response from Venerable Thubten Chodron
Dear Suzie,
I’m so sorry to hear that your guru died unexpectedly. He is giving you another important teaching about the impermanence of life and the importance of practicing now so that we will be prepared for our death, which could come just as unexpectedly. Actually, most people don’t expect to die—at least not today—even those who are terminally ill in the hospital. We always think death will come after some time, not today. How foolish we are!
Some of my very dear gurus have died, and it is difficult to accept that they will no longer be here to guide us. When Geshe Ngawang Dhargye died, I was leading a retreat. I cried and cried, but most of the tears were from gratitude for all that he had given me over many years. It was so amazing that I met him and that there had been the opportunity to study with him and receive his guidance. How was it possible that someone like me, with such an unsubdued mind, could meet him? So amazing; it was hard to believe. So most of the tears were of amazement and appreciation for his compassionate and wise guidance.
I was with him the day that Trijang Rinpoche, one of his principal teachers, died in 1981. Geshe-la had been teaching a small group of us privately in the afternoon for a number of weeks. We were due to have class that day when we received word of Trijang Rinpoche’s passing. Most of us thought that Geshe-la would cancel class, but no, he taught all afternoon anyway. And he was radiant. It was like his faith and his confidence in his guru and in the Dharma was illuminating him from the inside out. It made me think. I realized that by teaching us, he was doing what his guru most wanted—benefiting sentient beings. So in his grief, his heart was one with his guru’s heart, full of bodhicitta.
His example stuck in my mind, so when my gurus have passed away, I have said to myself, “They are not here, so now I have to step up to the plate and do their work. It’s my responsibility to benefit others, because that’s what they spent their life doing and that’s what they want me to do.” That gave me a lot of courage and purpose and kept me from sitting in my own feelings of loss. So even though I cried at the retreat when he died, I kept leading the retreat. I think some of the people at the retreat were surprised at my tears; they had never had a close relationship with a guru before and didn’t know what it was like.
It’s good that you’re with your spiritual community. You are like brothers and sisters who share the same love for your guru. So it’s important that you take care of each other and are kind to each other.
With love,
Venerable Chodron
