Nguyên Mẫn Lê Viết Lâm: Những Kỷ Niệm Khó Quên Với Huynh Trưởng Hồng Liên Phan Cảnh Tuân tức Sư Huynh / Thầy Phổ Hòa Kính Mến

Tôi muốn nói đến Sư Huynh Phổ Hòa, người anh lớn trong Gia Đình Phật Tử Việt Nam tức Huynh Trưởng HỒNG LIÊN Phan Cảnh Tuân khả kính của chúng ta.

Hơn 60 năm về trước, tại đất thần kinh Cố Đô Huế, vào khoảng năm 1948, khi phong trào Gia Đình Phật Hóa Phổ mới được dựng xây chỉ có vài đơn vị, tôi đã may mắn thỉnh thoảng gặp anh, lúc thì tại trụ sở Hội Phật giáo Trung Phần ở 1B đường Nguyễn Hoàng cũng là Đoàn quán GĐPHP Hướng Thiện do anh làm Đoàn trưởng Thiếu Niên (22 tuổi), khi thì gặp anh ở Đoàn quán GĐPHP Chơn Tri (Phú Hội, hữu ngạn sông Hương) mà lúc bấy giờ tôi đang là Đội Trưởng Sen Hồng Đoàn Thiếu Niên (15 tuổi), có khi gặp anh trong những lần lễ lớn tại Chùa Từ Đàm, Bảo Quốc … Tôi cũng đã được làm trại sinh của anh đồng thời với các anh Trần Ngọc Giao, Hồ Viết Lợi, Phan Cảnh Bút … mà lúc bấy giờ anh là Trại trưởng Trại Họp Bạn tại đất sau trụ sở Hội Phật giáo Trung Phần (nhà anh Nguyễn Xuân Quyền), lần đó tôi được phần thưởng về thi đua Gút do anh chấm điểm và trao tặng cờ.

Thời gian trôi nhanh như bóng cau qua cửa sổ, trong thời chinh chiến, mỗi người phân tán một nơi, anh Tuân bị động viên vào Trường Sĩ quan Trừ Bị Thủ Đức năm 1953, thời gian đó tôi tạm dừng học đến nhận công tác tại Chi Nhánh Nha Bình Trị, một cơ quan bán quân sự tại Đà Nẵng và cũng chính tại đây tôi đã gặp anh Như Tâm Nguyễn Khắc Từ (Trưởng Hướng Đạo), cũng đến sinh hoạt tại GĐPT Thiện Ái với tư cách bạn đoàn, tôi phụ trách Liên Đoàn trưởng.Cho đến lúc Hiệp Định đình chiến Genève 20/7/54 phân chia đất nước, ACE GĐPT Thiện Ái tiễn tôi về lại Huế tiếp tục sinh hoạt tại Chơn Tri, anh Từ ở lại thay tôi làm Liên Đoàn trưởng GĐPT Thiện Ái.

Rồi, khi định cư tại Sydney, Úc Đại Lợi, lúc tôi làm Trưởng Ban Ban Hướng Dẫn GĐPTVN tại Úc châu và Tân Tây Lan năm 1987-1990, chính lúc này tôi và anh Tuân lại có dịp liên lạc với nhau qua thư từ thường xuyên, cho đến khi tôi trở về thăm quê nhà năm 1993 tôi mới được gặp lại anh Tuân, anh Thục, anh Minh, chị Thảo, Xuân Hòa, anh Lộc … Năm 1995, tại Hoa Kỳ anh đã chính thức là tu sĩ, nhưng vẫn được bổn sư là Thầy Từ Lực cho tiếp tục sinh hoạt trong GĐPT.Năm 1997, Hội Nghị Ban Điều Hợp TƯ GĐPTVN tại Hải Ngoại, cùng phái đoàn Úc Đại Lợi đi dự họp, tôi đã gặp Sư Huynh Hồng Liên tại San Diego.Tại Hội Nghị này tất cả đại biểu tham dự đã đồng ý đổi thành Đại Hội Huynh Trưởng GĐPTVN/HN và một BHD được bầu lên lấy tên Ban Hướng Lâm Thời GĐPTVN tại Hải Ngoại.Sư Huynh Hồng Liên PCT được đề cử Trưởng Ban Bảo Trợ BHD/LT/HN và bản thân tôi được đề cử Đại Diện BHD/LT tại UĐL và Ủy viên Nghiên Cứu Kế Hoạch.

Tác giả, Niên Trưởng Nguyên Mẫn Lê Viết Lâm (Úc) chụp hình lưu niệm
cùng Trưởng Quảng Giải Huỳnh Kim Hóa, trong buổi lễ Thọ Cấp Dũng, ngày 31 tháng 12 năm 2014
Ảnh: GĐPTVNTG

Tháng 12 năm 2002, phái đoàn Thầy Phổ Hòa ở Cali, Thầy Phổ Thuận ở Minnesota, bác Gia Trưởng Trần Đoàn và phu nhân ở Virginia đã đến thăm viếng Úc Châu, và dịp này anh chị Tư Đồ Minh từ Việt Nam đến Úc, tất cả cùng nghỉ ở nhà tôi tại Sydney. Thời gian này đã để lại những dấu ấn khó quên, với không khí thật ấm cúng đậm đà, vui vẻ dễ thương, nhiều lúc tôi muốn níu kéo thời gian thâm tình này lại để chúng tôi thực sự có an lạc bên nhau …, nhưng nào đâu có được.Cuối năm 2002, GĐPTVN/UĐL có Đại Hội Huynh Trưởng khoáng đại, tất cả phái đoàn hải ngoại này đều có đến tham dự, chia sẻ những kinh nghiệm tu học, công tác Phật sự với chúng tôi, và trong Đại Hội khoáng đại Huynh Trưởng ngày, thầy Phổ Hòa cũng hiện diện trên bàn chủ tọa cùng với anh Tâm Trí, Tâm Lạc và tôi. Ở Sydney, tôi đã hướng dẫn hai Thầy Phổ Hòa, Phổ Thuận đến thăm một số chùa và Chư Tôn Đức tại đây. Những ngày tiếp theo phái đoàn về Melbourne thăm chùa Quảng Đức và gặp gỡ một số Anh Chị Em Lam viên tại đó.

Đầu năm 2003, thầy trở lại Hoa Kỳ, để lại cho anh em chúng tôi bao nhớ thương luyến tiếc, những kỷ niệm khó quên.Riêng tại sinh hoạt vòng tròn, thầy đã trao tặng tôi chiếc Còi Tù Và mà thầy đã xử dụng mấy mươi năm về trước từ lúc thầy đang làm Huynh Trưởng và Chuỗi Tràng Hạt Bồ Đề, đến nay tôi vẫn còn trân quý giữ gìn.

Rồi mấy năm trở lại sau này, lúc thầy về đảm nhận Trung tâm trưởng trung tâm Tu học Huấn luyện Thích Quảng Đức ở Cali, tuy xa nhau ngàn dặm, tôi với thầy vẫn đều đặn có nhiều cơ hội gặp gỡ nhau trên điện thoại để bàn chuyện Phật sự, xây dựng đạo pháp, hợp nhất GĐPTVN.

Rất nhiều lần, thầy hay gọi điện thoại giữa đêm khuya, nhà tôi vừa nhấc máy “hello” chưa kịp hỏi thì đã nhận được một tràng cười vui vẻ từ bên kia “dạ thưa chị Thủy, em đây, em Tuân đây.Tui nhớ ông Lâm quá, tôi gọi mà không biết giờ giấc.Bên đó chừ mấy giờ rồi ? đi ngủ chưa ?”.

… Thầy vui vẻ kể “Người ta nói tui 3 phải, thiệt ra thì 4,5 phải lận.”

… “Có người chọc tui Phở Hòa, tui chỉ cười mà không chi phải tự ái, hờn trách. Người ta thương mình người ta mới nói giỡn”

… “Có người phê bình tui “đứng bên này, sao không đứng bên kia”, tui chỉ im lặng không trả lời, là người tu, tui chỉ có tâm nguyện tu học hoằng hóa độ sanh, mọi hoạt động Phật sự cũng chỉ là phương tiện đâu còn mang tâm kỳ thị, đối đãi …”

Rất nhiều lần, thầy nhắc tôi “Ông nhớ chi, có tài liệu chi thì gởi qua tui, mình ghi lại lịch sử Gia Đình Phật Tử Việt Nam.”

Chị Vy, Phật tử, bác sĩ riêng của thầy, cũng đôi lần cho tôi biết “chỉ trừ lúc ngủ, hôn mê, chữa bệnh …, lúc bình thường thầy đều để dành thì giờ tu tập, tụng kinh, niệm Phật, kể chuyện GĐPT, rất thương mến ACE Áo Lam, nhất là nhắc nhở tình cảm rất thắm thiết của thầy đối với anh”.

Trước khi thầy ra đi, lúc còn nằm điều trị nhiều bệnh nặng như thiếu máu, tiểu đường, gãy xương chậu… tại Bệnh viện, tôi cũng đã nói chuyện được với thầy khoảng nửa giờ, sợ thầy mệt tôi muốn dừng nhưng thầy bảo “tui sợ ông mệt chứ tui nói chuyện cả giờ cũng không chi”. Cho tới giờ phút đó mà vẫn còn lo cho đứa em tàn tật đã gần 80 tuổi, ôi thương quá chừng.

Tâm tình với tôi thầy mong muốn trước lúc rời cõi tạm, thầy sẽ thực hiện xong tập sách “lịch sử và công hạnh của Bác Tâm Minh Lê Đình Thám”, nhưng hoài bảo chưa thành, vô thường gõ cửa, thầy đã lặng lẽ ra đi vào lúc 8 giờ 05 phút tối ngày mồng chín tháng giêng năm Tân Mão, nhằm ngày 11/02/2011 tại thành phố San Bernardino, miền nam California, Hoa Kỳ, hưởng thọ 86 tuổi với 11 hạ lạp.

Những cảm nghĩ của tôi về anh Hồng Liên PCT – Thầy Thích Phổ Hòa :
Lúc còn thanh niên, anh luôn vui vẻ, bặt thiệp, không hờn giận, oán trách, đặc điểm nụ cười luôn nở trên môi và xem ai cũng là thầy, là bạn thân qúy mến.Thầy có nụ cười giống thầy Thiên n (CVGH GĐPHP Chơn Tri), nhưng thầy Thiên n cười mỉm, còn thầy cười lớn tiếng cởi mở.

Thầy luôn thể hiện được sự khiêm cung, không phô trương bản ngã, biết lắng nghe, dễ tha thứ, không dính mắc, không để tâm tranh luận hơn thua sai đúng, biết nói lời thành thật xin lỗi, xin cám ơn …và hết lòng chung thủy với thầy, bạn, các em của mình, sẵn sàng giúp đỡ mọi người, nhất là hỗ trợ hết mình quỹ Tự Nguyện Hướng Về Quê Hương và Tương Trợ Tình Lam.

Lúc đến tuổi về già đi tu, thầy lại càng hỷ xả, khiêm hạ, từ tốn, hòa mình gần gũi thân thiết với Lam viên, luôn luôn muốn Áo Lam kết nối một nhà, không khoảng cách, vô phân biệt.

Thầy Quảng Ba đã có nhận xét : “Mỗi lần về TT Quảng Đức, Thầy đều quý mến chư Tăng nói chung, tôi nói riêng, tình thầy trò thắm thiết biết bao …
…
Thẫn thờ nhìn lại vài dòng chữ trên tập sách “Gia Đình Phật tử Việt Nam 50 năm xây dựng”:

“12.17.2002

Thân mến riêng tặng Trưởng NGUYÊN MẪN Lê Viết Lâm, một người rất thân của tôi, đã đóng góp nhiều công đức cho GĐPTVN, người mà tôi hằng quý mến.

Thương nhiều.
T.PHỔ HÒA”

Thầy ơi,

Lễ Cầu siêu Tưởng niệm Thầy tại Sydney, rất ấm cúng trang trọng, từ Chư Tôn Đức đến Cư Sĩ, GĐPT, gia đình huyết thống của thầy ai cũng hết lòng thương thầy vô hạn.

Thầy đi rồi em buồn thật, buồn lắm, em đã mất dần những bóng tùng vững chãi lãnh đạo tổ chức, dầu biết rõ rằng thầy ra đi là đi về phương trời tự tại an nhiên không đối đãi phân biệt biến kế sở chấp.

Là người em của thầy, vô cùng thương mến thầy, chúng em tự thấy mình phải mạnh dạn đứng thẳng lên, kế thừa sự nghiệp hướng dẫn giáo dục tuổi trẻ hiện tại, dọn sạch ngôi nhà Lam thêm thanh lương, tô bồi cho tình Lam thêm thắm thiết, cởi mở, chuyển hóa dần những phiền não tham sân giận hờn …, tin chắc ở Tây phương thầy đang nhìn về cõi Ta Bà thương tưởng chúng em, hộ trì chúng em hoàn thành Phật đạo và lý tưởng Áo Lam.

Nguyên Mẫn