Quảng Pháp: Quốc tế hóa: Bài học cho Cấp Hướng Dẫn GĐPTVN từ hành trình Soka Gakkai

Ngày 18 tháng 11 năm 1930, tại Nhật Bản, Tsunesaburō Makiguchi và Jōsei Toda khai sinh Soka Kyoiku Gakkai – ‘Hội Giáo dục Sáng tạo Giá trị’. Chỉ là một nhóm giáo viên với lý tưởng giáo dục nhân bản, họ đặt nền móng cho một phong trào sau này vươn ra toàn cầu. Cùng thời điểm ấy, ở Việt Nam, phong trào thanh niên, Phật tử yêu quê hương cũng đang âm thầm hình thành, gieo hạt giống cho sự ra đời của Gia Đình Phật Tử Việt Nam sau này. Hai tổ chức, ở hai bối cảnh khác nhau, nhưng đều cùng một khát vọng: nuôi dưỡng tuổi trẻ bằng ánh sáng Phật pháp.

Trong Thế chiến II, năm 1943, Makiguchi và Toda bị bắt giam vì không chịu khuất phục chế độ quân phiệt, từ chối thờ phụng Thiên hoàng. Makiguchi qua đời trong tù năm 1944, để lại hình ảnh một nhà giáo bất khuất. Cũng trong giai đoạn 1940s, tại Việt Nam, đất nước rơi vào chiến tranh, nhiều Phật tử, Huynh trưởng tương lai cũng phải hy sinh, nhiều cơ sở Phật giáo tan tác. Nhưng chính trong gian khổ, hạt giống của lý tưởng càng bám rễ sâu hơn.

Sau chiến tranh, năm 1945, Toda bước ra khỏi nhà giam và tái thiết Soka Gakkai từ con số không. Ông mở những buổi giảng kinh nhỏ, in báo thủ công, gây dựng lại niềm tin cho hàng triệu người Nhật đang tuyệt vọng trong tro tàn chiến tranh. Ở Việt Nam, cũng chính từ sau 1945, các đoàn Phật học xuất hiện, rồi dần dần hợp nhất, hình thành tổ chức Gia Đình Phật Hóa Phổ, tiền thân của GĐPTVN. Cả hai phong trào đều bắt đầu lại từ những mảnh vụn của một đất nước đổ nát, nhưng đều kiên định lý tưởng giáo dục tuổi trẻ.

Một bước ngoặt lớn đến vào 1960 khi Daisaku Ikeda, mới 32 tuổi, trở thành chủ tịch thứ ba. Ngay trong năm đó, ông thực hiện chuyến công du quốc tế đầu tiên đến Mỹ, Canada và Brazil. Dù ngôn ngữ, văn hóa khác biệt, ông đã gieo hạt giống đầu tiên cho sự hiện diện toàn cầu. Năm 1964, GĐPTVN cũng bước vào kỷ nguyên mới khi chính thức ban hành Nội Quy và Quy Chế Huynh Trưởng, xác định căn bản tổ chức, khẳng định lý tưởng giáo dục, và chuẩn hóa huấn luyện. Hai dòng chảy song song: một bên mở rộng ra thế giới, một bên củng cố nội bộ để nuôi dưỡng lý tưởng lâu dài.

Ngày 26 tháng 1 năm 1975, Soka Gakkai International (SGI) ra đời tại đảo Guam, với hơn 150 đại biểu từ 51 quốc gia – biểu tượng của sự quốc tế hóa thành công. Cùng năm ấy, tại Việt Nam, biến cố lịch sử tháng 4-1975 khiến đất nước đổi thay hoàn toàn, và GĐPTVN bước vào giai đoạn thử thách sống còn: chia cắt, phân hóa, nhiều đoàn tan rã, nhiều Huynh trưởng phải ra đi. Trong khi Soka Gakkai chính thức bước ra thế giới, thì GĐPTVN lại bị đẩy ra hải ngoại trong tình thế lưu vong. Đó là hai hướng đi ngược chiều, nhưng đều chứa đựng hạt giống của toàn cầu hóa: một do chủ động, một do biến động lịch sử.

Năm 1991, Soka Gakkai bị khai trừ khỏi giáo phái Nichiren Shōshū, tưởng chừng là cú đánh chí mạng. Nhưng họ đã chuyển hóa nghịch cảnh, tuyên bố “Soka Renaissance” vào năm 1992, khẳng định bản sắc độc lập, vươn lên mạnh mẽ hơn. Với GĐPTVN, cũng trong giai đoạn sau 1975 đến 1990s, tổ chức gặp nhiều phân hóa, có khi bị nghi ngờ, bị cấm đoán, bị chia rẽ bởi chính trị. Nhưng cũng chính từ thử thách ấy, các Ban Hướng Dẫn Hải Ngoại được hình thành, được củng cố, tạo nên một bản lĩnh mới: tồn tại bằng niềm tin và Tình Lam.

Từ những so sánh ấy, bài học trở nên rõ ràng. Giữ vững căn bản lý tưởng: như Toda và Ikeda giữ vững Pháp Hoa, GĐPTVN phải giữ vững lý tưởng giáo dục thanh thiếu đồng Phật tử dựa trên Tứ Ân. Tầm nhìn lãnh đạo và kế thừa: Ikeda bước lên khi còn rất trẻ, nhưng có tầm nhìn toàn cầu. GĐPTVN cũng cần đào tạo Huynh trưởng trẻ biết hội nhập, dám gánh vác sứ mệnh thế hệ. Bản sắc toàn cầu: SGI chọn hòa bình, văn hóa, giáo dục làm ngôn ngữ chung. GĐPTVN phải chọn Tình Lam, Bồ-tát hạnh và phụng sự đạo pháp – dân tộc làm mẫu số chung. Chuyển hóa nghịch cảnh: SGI biến sự khai trừ thành cơ hội phục hưng; GĐPTVN cũng phải biến chia rẽ, phân hóa thành động lực tìm lại sự đồng tâm.

Soka Gakkai đã chứng minh rằng một tổ chức biết giữ gốc, biết đổi mới và dám mở rộng, có thể đi từ một nhóm nhỏ trong thời loạn đến một phong trào toàn cầu có mặt ở hơn 190 quốc gia. Với GĐPTVN, bài học quốc tế hóa không chỉ là mở rộng số lượng, mà là tạo một bản sắc chung cho mọi thế hệ, dù ở trong hay ngoài nước. Giữ Tình Lam làm cội, đào tạo Huynh trưởng kế thừa, kiến tạo ngôn ngữ chung toàn cầu và dám đổi mới phương pháp – đó là con đường để GĐPTVN bước vào kỷ nguyên hội nhập, mà vẫn giữ trọn lời nguyện ban đầu: phụng sự Đạo pháp và dân tộc.

Bấy giờ, Quốc tế hóa GĐPTVN, nếu hiểu cho đúng nghĩa, không phải là cuộc chạy đua về địa bàn hay con số, không phải thêm bao nhiêu đơn vị, lập được bao nhiêu trại trường, quy tụ được bao nhiêu ngàn đoàn sinh. Tất cả những thứ ấy, nếu thiếu nền tảng, chỉ là chiếc áo khoác ngoài, không thể tạo nên sức sống bền lâu. Điều cốt tủy của quốc tế hóa chính là chuyển hóa nội tâm và nâng tầm lý tưởng: làm cho từng Huynh trưởng trở thành một người giáo dục có phẩm chất toàn cầu, mang trong mình lý tưởng Bồ-tát hạnh; làm cho từng đoàn sinh, dù sinh trưởng ở bất kỳ đất nước nào, vẫn thấm nhuần cội nguồn Phật pháp, biết yêu thương đồng loại, biết dấn thân phụng sự nhân sinh.

Một GĐPT được cải cách trên nền tảng ấy sẽ không lo ngại sự mai một ngôn ngữ hay những khác biệt văn hóa, bởi bản sắc thật sự không nằm ở hình thức, mà ở sức mạnh nội tại. Quốc tế hóa nghĩa là để Tình Lam có thể được diễn đạt bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau, nhưng vẫn chung một nhịp đập; để tinh thần phụng sự Tứ Ân có thể hội nhập vào đời sống đa văn hóa, đa tôn giáo, mà vẫn giữ được sắc thái riêng của mình. Đó chính là sự quốc tế hóa mà Soka Gakkai đã đi qua, và cũng là con đường GĐPTVN cần bước tới.

Nếu không dám cải cách, chúng ta sẽ mãi loay hoay với những chia rẽ nội bộ, với những cuộc tranh luận hình thức, với những nỗ lực chỉ dừng ở bề mặt. Nhưng nếu có đủ can đảm để thay đổi, để đặt lại toàn bộ sinh hoạt, huấn luyện, tổ chức trên nền tảng của một tầm nhìn quốc tế – nơi con người Áo Lam được đào luyện để trở thành công dân toàn cầu mang hồn Việt và tinh thần Phật pháp – thì khi ấy, GĐPT mới thật sự bước vào lộ trình quốc tế hóa đúng nghĩa.

Và cũng khi ấy, GĐPTVN sẽ không còn là một tổ chức thanh thiếu niên tôn giáo giới hạn trong cộng đồng Việt, mà sẽ trở thành một phần của mạng lưới nhân loại đang khát khao hòa bình, giáo dục và văn hóa. Quốc tế hóa không phải để khẳng định vị thế của GĐPT, mà để cùng nhân loại gánh vác những khổ đau của thế gian. Đó mới là cải cách căn bản và lâu dài. Đó mới là sứ mệnh thật sự của tổ chức này trong thế kỷ XXI và những thế kỷ tiếp theo.

Phật lịch 2569 – Yuma ngày 4 tháng 9 năm 2025

Quảng Pháp Trần Minh Triết

Internationalization – Lessons for the Guiding Leadership
of the Vietnamese Buddhist Youth Association (GĐPTVN)
from the Journey of Soka Gakkai

On November 18, 1930, in Japan, Tsunesaburō Makiguchi and Jōsei Toda founded Soka Kyoiku Gakkai – the “Value-Creating Education Society.” At that time, it was merely a group of educators inspired by the humanistic ideal of value-creating education, yet they laid the foundation for a movement that would later reach the entire world. In the same period in Vietnam, youth and Buddhist movements rooted in love for their homeland were quietly emerging, sowing the seeds for what would later become the Vietnamese Buddhist Youth Association (GĐPTVN). Two organizations, in two distinct contexts, yet both animated by the same aspiration: to nurture the younger generation in the light of the Dharma.

During World War II, in 1943, Makiguchi and Toda were imprisoned for refusing to bow before the militarist regime and for rejecting the worship of the Emperor. Makiguchi died in prison in 1944, leaving behind the image of an unyielding teacher. In those same 1940s, Vietnam was engulfed in war; many Buddhists and future leaders of the movement sacrificed their lives, and countless Buddhist institutions were destroyed. Yet it was precisely in hardship that the seeds of idealism struck deeper roots.

After the war, in 1945, Toda was released from prison and began to rebuild Soka Gakkai from nothing. He held small lectures, printed makeshift newspapers, and rekindled faith among millions of Japanese who were living in the ashes of war. In Vietnam, it was also after 1945 that Buddhist youth groups appeared, gradually uniting to form Gia Đình Phật Hóa Phổ, the forerunner of GĐPTVN. Both movements started anew from the fragments of shattered nations, yet both remained steadfast in the ideal of educating the young.

A turning point came in 1960, when Daisaku Ikeda, only 32 years old, became the third president. That same year, he embarked on his first international tour to the United States, Canada, and Brazil. Despite linguistic and cultural barriers, he sowed the first seeds of global presence. In 1964, GĐPTVN also entered a new era when it formally promulgated the Bylaws and Regulations for Leaders, establishing organizational foundations, affirming its educational ideals, and standardizing leadership training. Two parallel streams: one expanding into the world, the other consolidating internally to sustain its ideals in the long term.

On January 26, 1975, Soka Gakkai International (SGI) was inaugurated in Guam with more than 150 representatives from 51 countries—a symbol of successful internationalization. That same year, in Vietnam, the historic upheaval of April 1975 radically changed the nation, and GĐPTVN entered a period of existential trial: fragmentation, division, the disbanding of many groups, and the exodus of numerous leaders. While Soka Gakkai officially stepped onto the world stage, GĐPTVN was thrust into the diaspora under conditions of exile. Two divergent trajectories, yet both carried within them the seeds of globalization—one by deliberate choice, the other by historical upheaval.

In 1991, Soka Gakkai was excommunicated from the Nichiren Shōshū priesthood, an event that seemed like a fatal blow. Yet they transformed adversity, proclaiming the “Soka Renaissance” in 1992, asserting their independent identity and rising even stronger. For GĐPTVN, too, from the late 1970s through the 1990s, the organization faced division, suspicion, prohibition, and political fractures. But out of those trials, overseas leadership councils were established and strengthened, forging a new resilience: survival through faith and through the bond of Tình Lam (the “Blue Affection” that unites members).

From these parallels, the lessons become clear. Hold fast to foundational ideals: just as Toda and Ikeda upheld the Lotus Sutra, GĐPTVN must uphold the ideal of educating young Buddhists upon the Four Gratitudes (Tứ Ân). Leadership vision and succession: Ikeda assumed leadership at a young age but carried a global vision. GĐPTVN, likewise, must train young leaders able to integrate, to bear generational missions. A global identity: SGI chose peace, culture, and education as its common language. GĐPTVN must choose Tình Lam, the Bodhisattva path, and service to the Dharma and the nation as its shared denominator. Transforming adversity: SGI turned excommunication into an opportunity for renewal; GĐPTVN must turn division and fragmentation into the momentum to rediscover unity.

Soka Gakkai has proven that an organization that knows how to keep its roots, embrace renewal, and dare to expand can grow from a small group in troubled times into a global movement present in over 190 countries. For GĐPTVN, the lesson of internationalization is not about numbers, but about creating a shared identity for every generation, whether within Vietnam or abroad. To hold Tình Lam as the root, to train inheriting leaders, to craft a universal language, and to dare to innovate—this is the path for GĐPTVN to step into the era of integration while remaining faithful to its original vow: to serve the Dharma and the nation.

Thus, the internationalization of GĐPTVN, if rightly understood, is not a race for territory or statistics, not about how many chapters are formed, how many camps are held, or how many thousands of members are gathered. All these, without foundation, are but an outer garment and cannot generate lasting vitality. The essence of internationalization is the transformation of inner being and the elevation of ideals: to make every leader a true educator of global quality, imbued with the Bodhisattva spirit; to make every youth member, wherever born, deeply rooted in the Dharma, loving toward all beings, and committed to serving humanity.

A GĐPT reformed upon this foundation will not fear the erosion of language or the differences of culture, for true identity does not rest on externals but on inner strength. Internationalization means allowing Tình Lam to be expressed in many tongues yet to beat with one heart; it means letting the spirit of serving the Four Gratitudes flow into multicultural, multireligious life while still retaining its unique character. This is the very internationalization Soka Gakkai has traversed—and it is the path GĐPTVN must take.

If we do not dare to reform, we will forever flounder in internal division, in superficial debates, in efforts that touch only the surface. But if we have the courage to change, to reset our activities, training, and organization upon the foundation of a global vision—where the youth of the Áo Lam are trained to become global citizens carrying the Vietnamese soul and the Buddhist spirit—then, and only then, will GĐPT truly embark on the path of internationalization in its truest sense.

And in that moment, GĐPTVN will no longer be a religious youth organization confined within the Vietnamese community but will become part of humanity’s greater network, thirsting for peace, education, and culture. Internationalization is not for GĐPT to assert its own prestige, but to join humanity in bearing the world’s suffering. That is the genuine and enduring reform. That is the true mission of this organization in the twenty-first century and in centuries to come.

Buddhist Era 2569 – Yuma, September 4, 2025
Quảng Pháp Trần Minh Triết