“Có chết, mới đoàn kết!” – lời nói bông đùa mà thật. Thật đến thắt lòng, với những ai còn trăn trở về một ngày đoàn viên.
Trong lễ tiễn đưa Sư-Tỷ Tịnh Ngọc Tâm Chánh Phạm Thị Hoài Chân, anh chị em áo Lam – bất kể đến từ đâu, ra đi vì đâu – đã nắm tay, kề vai, xoay thành vòng tròn viên dung. Không vì điều kiện nào khác, chỉ vì một lý do duy nhất: chúng ta cùng là con Phật, cùng là anh em chung một mái nhà Gia Đình Phật Tử.
Nhưng… tại sao chỉ đoàn kết khi có tang lễ của một Anh, một Chị áo Lam?
Hôm nay, lại thêm một đóa Sen Lam nhẹ nhàng nở nơi miền Tịnh Độ – Sư-Tỷ Huệ Tâm Lệ Từ Nguyễn Thị Thu Nhi – như đánh thức một tâm nguyện còn dang dở, một ước mơ chưa tròn: Ban Điều Hợp Gia Đình Phật Tử Việt Nam tại Hoa Kỳ.
Thời gian không thể quay lui, nhưng chúng ta vẫn có thể gìn giữ ký ức – dẫu vui, dẫu buồn – khi đãi lọc qua miền chánh niệm, sẽ lại thấy được bảng hạnh ban đầu.
Năm đó, để tránh cho GĐPT Việt Nam tại Hoa Kỳ – vốn đã phân hóa rõ nét từ Đại Hội BHD Miền Thiện Minh, thậm chí âm ỉ manh nha từ trước – Hòa thượng Hộ Giác, bấy giờ là Đệ Nhị Phó Viện Trưởng Viện Hóa Đạo – VP II, kiêm Chủ Tịch Hội Đồng Điều Hành GHPGVNTN Hải Ngoại, đã dạy ngưng tổ chức Đại Hội thành lập BHDTƯ bên Vụ, và hoan hỷ tạo một duyên lành bằng Buổi Cơm Thân Mật tại chùa Diệu Pháp, để chính anh chị em GĐPT cùng nhau giải quyết vấn đề nội tại – không ai khác.

Sư cô Huệ Tâm, nguyên Huynh trưởng GĐPT Việt Nam Lệ Từ Nguyễn Thị Thu Nhi (1932- 16.5.2025)
và Anh Tâm Nghĩa Ngô Văn Quy
Nhưng tiếc thay, cũng chính từ nội thân chúng ta, sự bất thuận đã khiến Ban Điều Hợp không thể kết thành. Ôn Hộ Giác cúi gầm mặt, hai tay liên tục xoa màng tang. Đại Hội Hợp Nhất buộc phải thành hình, trở thành một nguyên nhân – hay đúng hơn, một cái cớ – để hợp thức hóa cho một sự phân rẽ vốn đã tiệm cận.
Giờ đây, khi đổ vỡ đã là chuyện quá khứ, có lẽ không nên phán xét ai đúng ai sai. Điều cần giữ, chính là thể tính thống nhất căn bản, như một tấm gương, để mai sau – dù có bao nhiêu nhánh, bao nhiêu dòng – vẫn còn chung một huyết mạch: Hiến Chương GHPGVNTN và Nội Quy – Quy Chế Gia Đình Phật Tử Việt Nam.
Ngày mai, chúng ta có thể soi mình vào tấm gương của những tháng năm ấy, để tự hỏi: ta là ai? Ta đang ở đâu trong dòng chảy của lý tưởng Lam?
Đã có lúc, tôi từng mong Sư-Tỷ Huệ Tâm, cũng như Sư-Tỷ Ngọc Tịnh, sẽ lên tiếng – một lời công tâm. Nhưng rồi các vị, như bao anh chị lớn trước đó, đã chọn im lặng. Một sự im lặng không phải vì sợ hãi hay né tránh. Mà là một sự im lặng của gìn giữ.
Gìn giữ cái gì? Có lẽ là gìn giữ một chút tin yêu, một chút hòa khí còn sót lại. Gìn giữ một tia hy vọng rằng, đến một ngày nào đó, dưới mái chùa, giữa màu áo Lam, giữa tiếng hát Oanh Vũ và bước chân trại sinh, chúng ta lại có thể nhận ra nhau – bằng ánh mắt không hồ nghi, bằng trái tim không vết xước.
Tôi vẫn tin vào Tình Lam trong sáng, một Tình Lam Nguyên Chất.
Cung kính tiễn đưa Sư-Tỷ Huệ Tâm, tức Huynh trưởng GĐPTVN Lệ Từ Nguyễn Thị Thu Nhi về nơi Cõi Tịnh.
Nam Mô Tiếp Dẫn Đạo Sư A Di Đà Phật.
Phật lịch 2569
Ngày 16 tháng 5 năm 2025
Quảng Pháp – Trần Minh Triết
