Lời kinh còn vang, di chúc còn soi. Những bậc long tượng từ Tổ Tịnh Khiết, Giác Nhiên, Đôn Hậu, Huyền Quang, Quảng Độ cho đến Hoà Thượng Tuệ Sỹ, đã để lại dấu ấn không phai: trí tuệ như mặt trời, từ bi như vầng trăng, bản lĩnh như ngọn núi, nhẫn lực như đại hải. Hành trạng các Ngài gói trọn “Tâm ấn bất truyền, truyền bất diệt” – cái truyền không chỉ là chữ nghĩa, mà chính là tinh thần giác ngộ, vô úy và đại từ đại bi.
Nơi chánh điện trang nghiêm nhân “Hiệp Kỵ Lịch Đại Tổ Sư – Ngày Về Nguồn lần thứ 14”, tổ chức tại chùa Bảo Quang, Santa Ana, Cali tháng 09, 2025, mỗi đề tài hội thảo như hồi âm từ bao thế hệ Tổ Sư. Chúng con – hàng hậu học Tăng Ni, Phật tử – cúi đầu tưởng niệm và tri ân chư vị tiền bối hữu công Phật giáo Việt Nam, và nơi đó, hình bóng Cố Hòa thượng Thích Thiện Hoa (1918-1973), Hòa thượng Thích Thắng Hoan (1928-2024) và Đại lão Hòa thượng Thích Tâm Châu (1921-2015) như ba đỉnh núi uy nghi sáng rực giữa vòm trời đạo pháp. Một vị là cây đại thụ trí tuệ, dựng Phật học đường, biên soạn, dịch thuật, thắp sáng con đường Phật học; một vị là khúc trầm tích lặng lẽ mà kiên định, nối duyên Phật học đường Nam Việt, giữ đạo tâm trong bão tố thời cuộc; và một vị là vì sao cao vút giữa thế hệ đương kim, xuất thân từ đất Bắc, nối Phật sự khắp Nam – Bắc – Hải ngoại, trở thành trụ cột giữ gìn mạng mạch truyền thừa. Ba bóng hình ấy – tuy không thể nói hết trong một kỳ hội thảo – vẫn đủ để dâng lên tấm lòng nhỏ bé của hậu tấn Tăng Ni Phật tử đối với tất cả các bậc Tiền bối, như một nén tâm hương, một niệm “pháp giới đồng thanh tán thán” hướng về cội nguồn. Hơi thở của các Ngài hòa quyện như “truyền đăng tục diệm”, soi sáng chúng con hôm nay đang nối gót hành đạo giữa thế sự, nhắc nhở rằng Phật giáo vốn là di sản của quá khứ nhưng đồng thời là mạch sống cho hiện tại và tương lai. Trong niềm tri ân đó, chúng con nguyện tiếp nối ánh lửa, “kế vãng khai lai” để Đạo pháp xương minh, Tăng già kiên cố, Phật tử tinh tấn, làm rạng rỡ đạo vàng nơi xứ người…
Nam Mô Lịch Đại Tổ Sư Bồ Tát Ma Ha Tát
___________________________
Hình ảnh tổng hợp 3 buổi hội thảo Hành trạng Chư Tôn Trưởng Lão Hoà Thượng Thích Thiện Hoa, Hòa Thượng Thích Thắng Hoan và Hòa Thượng Thích Tâm Châu
Trong âm vang của câu kệ “chư ác mạc tác, chúng thiện phụng hành, tự tịnh kỳ ý, thị chư Phật giáo”, buổi thuyết trình của Hòa thượng Thích Nguyên Siêu không đơn thuần chỉ là một bài pháp thoại, mà là sự khơi dậy mạch nguồn đạo lý nguyên sơ mà chư Phật đã truyền trao. Bấy giờ mỗi chữ trong câu kệ này như một dấu chỉ đường: “chư ác mạc tác” – không phải chỉ tránh điều ác bên ngoài mà còn phải nhìn sâu để chuyển hóa tập khí vi tế trong nội tâm; “chúng thiện phụng hành” – chẳng phải làm việc lành bằng hình thức, mà còn dấn thân phụng sự như một con đường tu tập; khi đó, “tự tịnh kỳ ý” chính là cốt lõi, đưa tâm trở về trong sáng, không còn dính mắc, để từ đó mọi hành vi tự nhiên trở thành Phật pháp.
Qua sự diễn giải của Hòa thượng, đ ại chúng hôm nay cảm nhận như thể đang đứng trước một tấm gương soi của truyền thống, một bên là kinh điển vằng vặc, một bên là thực tại đời sống hôm nay. Sợi dây nối giữa hai bờ ấy chính là thực hành: từ bỏ điều ác, phụng sự điều thiện, thanh tịnh ý nghiệp – không còn là những lời dạy xa xăm mà trở thành phương thuốc cho thời đại đầy biến động.
Lời dạy ấy cũng nhắc nhở chúng ta rằng Phật giáo không những là triết học, không chỉ là lễ nghi, mà là “đường đi” – một con đường đòi hỏi can đảm, chánh niệm và sự hiến mình cho đời sống tỉnh thức. Câu kệ vắn tắt như “tâm ấn” của muôn ngàn pháp môn và buổi thuyết giảng này chính là dịp để mỗi người lắng nghe tiếng gọi thầm lặng ấy trong tâm mình, như lời của các bậc cổ đức: “tự phản cầu tâm, phương tri Phật pháp”.
Như vậy, bài pháp của Hòa thượng Thích Nguyên Siêu vừa mở ra chiều sâu triết lý, vừa khơi dậy tâm hồn hành giả giữa dòng đời. Đó là một lời mời gọi bước đi trên con đường của chư Phật – nơi mà từng hành động, từng ý nghĩ, từng hơi thở đều trở thành Phật giáo hiện tiền… – PHỔ ÁI ghi