Trong mạch nguồn văn hóa dân tộc, nơi tiếng chuông chùa hòa điệu cùng lời ru sáu tám của mẹ, nơi vầng trăng mùa Vu Lan là ký ức thiêng liêng của đạo hiếu, thì văn chương, nghệ thuật và triết học vốn là dấu ấn của tư tưởng hay cảm xúc, là máu thịt của một đời sống hướng thượng, khai phóng và đậm đà chất nhân bản. Gia Đình Phật Tử Việt Nam — trong vai trò là tổ chức giáo dục thanh thiếu niên bằng tinh thần Phật pháp — đã và đang âm thầm tiếp nhận, thể hiện và chuyển hóa ba dòng chảy tinh thần ấy như một suối nguồn thấm đẫm từng buổi sinh hoạt, từng mùa trại, từng lời phát nguyện.
Tuy nhiên, trong thực tế vận hành, không hiếm khi chúng ta ngộ nhận rằng văn chương là thứ màu mè, nghệ thuật là điều vụn vặt, còn triết học là chuyện của kinh sách cao xa. Một phần do vì thiếu sự phân định và khai triển đúng mức theo từng cấp độ nhận thức mà đã sinh ra những bài bác vô tội vạ, những dập tắt vô tình, dễ khiến dòng sống thi vị trong tổ chức bị khô héo giữa những biểu mẫu hành chánh khô cứng.
Vấn đề không nằm ở chỗ có hay không, mà là ở chỗ được tiếp nhận và triển khai đến đâu. Ba yếu tố này luôn hiện diện, luôn bàng bạc, nhưng chỉ thật sự phát huy nội lực khi được đặt vào đúng cấp độ trưởng thành tâm thức của từng thành viên. Và ở cấp bậc càng cao, Huynh trưởng càng phải thấu triệt và bảo vệ tinh thần ấy, nếu không muốn mình trở thành người nhân danh bằng bất kỳ ý nghĩa nào để thu hẹp không gian sáng tạo và chuyển hóa của tổ chức.
Với đoàn sinh các ngành, văn chương đến từ lời ca, câu chuyện, bài học về đạo hiếu, tình bạn. Các em không học văn theo nghĩa phân tích, mà thấm nhuần qua xúc cảm — mỗi lần hát một bài ca Sen Trắng, mỗi lần nghe kể chuyện tiền thân, là một lần trái tim được đánh thức. Nghệ thuật đến từ cách dựng lều, vẽ cờ, tô màu, múa lân, diễn hoạt cảnh. Triết học không nằm trong bài giảng, mà nằm trong hành động biết lễ phép, biết nhường nhịn, biết chia sẻ.
Đây là giai đoạn gieo hạt và hạt giống ấy nảy mầm qua cảm xúc, trực giác, qua sự gần gũi và tin tưởng vào anh chị Huynh trưởng.
Bước vào vai trò hướng dẫn, người Huynh trưởng bắt đầu viết bài, phát biểu, dàn dựng sinh hoạt. Lúc này văn chương trở thành phương tiện biểu đạt lý tưởng: một bài cảm tưởng viết vội sau trại cũng có thể lay động lòng người, nếu xuất phát từ tâm huyết. Nghệ thuật trở thành phương tiện giáo dục: một hoạt cảnh về Tứ Ân, một cổng trại mang biểu tượng Phật giáo, đều là bài học sống động. Triết học được tiếp cận như nền tảng lý luận: nhân quả, vô thường, duyên khởi — không còn là khái niệm xa lạ, mà là kính chiếu yêu để nhìn người, xử sự.
Giai đoạn này đòi hỏi sự tinh tế nơi người hướng dẫn. Một biểu hiện non trẻ đáng nâng đỡ hơn là cười chê. Một bài viết chưa tròn ý nhưng chân thành, đáng được khích lệ hơn là phê bình phô trương. Vì đó là lúc ánh sáng nội tâm bắt đầu ló rạng.
Cấp bậc càng cao, vai trò càng nặng. Nhưng không phải là nặng ở quyền hành hay điều hành, mà là nặng ở trách nhiệm tư tưởng. Người Huynh trưởng cao cấp không thể chỉ giỏi tổ chức — mà phải là người thắp lửa, là người giữ hồn cho tổ chức. Nếu không thấm nhuần văn chương, nghệ thuật, triết học — người ấy sẽ dễ trở thành người nhân danh kỷ cương để hạn chế sáng tạo, hoặc sa vào hình thức rỗng mà thiếu nội dung.
Văn chương lúc này không còn là vần điệu, mà là lời nói có lực cảm hóa. Một bài nói chuyện khai mạc trại, một dòng thư huấn từ, một bản nhận định tư tưởng — nếu không có văn, thì không thể thấm. Nghệ thuật không còn là trang trí, mà là không gian biểu đạt của đạo vị. Một buổi lễ tưởng niệm, nếu không có âm nhạc, ánh sáng, cử chỉ trang nghiêm — thì không thể khơi mở được chiều sâu xúc cảm.
Và triết học, ở cấp này, là cốt lõi để nhìn tổ chức: không vướng mắc vào hình thức, không chấp thủ vai trò, không cố thủ quan điểm. Người Huynh trưởng cao cấp mà không nhìn sự việc qua lăng kính duyên sinh, vô thường, thì rất dễ biến mình thành thủ lãnh cục bộ thay vì người dẫn dắt theo ánh sáng Phật pháp.
Bấy giờ, văn chương, nghệ thuật, triết học… — không phải là điều gì xa vời, càng không là đặc quyền của giới trí thức hay món trang trí bên lề sinh hoạt. Chúng bàng bạc trong mọi khoảnh khắc sống động của Gia Đình Phật Tử – trong lời kinh, bài hát, hoạt cảnh, nghi lễ, ánh mắt sẻ chia, dòng thư tay gửi gắm… Vấn đề không phải là có hay không, mà là chúng ta đón nhận và khai triển đến đâu — và ở tầng bậc nào của đời sống tổ chức thì cần được triển khai với chiều sâu và phẩm chất ra sao.
Nếu người Huynh trưởng không nhận ra điều ấy, thiếu chiều sâu tư tưởng, bài bác nghệ thuật, hoặc cười chê văn chương, thì chính là đang rơi vào một ngộ nhận không nên có: vô tình đánh mất khỏi tổ chức những nguồn lực thiết yếu nuôi dưỡng tâm hồn, làm phong phú tư duy và khơi mở khả năng chuyển hóa. Khi sinh hoạt chỉ còn là kỹ thuật, còn lời nói mất đi nội lực thiêng liêng, thì tổ chức chỉ còn là một vỏ rỗng không hồn.
Muốn dẫn dắt Gia Đình Phật Tử trong mọi thời đại, chính người Huynh trưởng phải là hiện thân của một đời sống thi vị và trí tuệ: biết sống sâu sắc, nói lời có hồn, nghĩ suy có tầm, ứng xử có mỹ học. Không phải để làm đẹp hình thức, mà là để gieo lại hạt giống giác ngộ qua từng lời nói, từng buổi sinh hoạt, từng ánh mắt bao dung. Đó là khi nghệ thuật không còn là cái đẹp trang trí, văn chương không còn là lời văn trau chuốt và triết học không còn là giáo điều — mà tất cả trở thành phương tiện của từ tâm và tuệ giác.
Người Huynh trưởng lý tưởng không phải là người điều khiển trại thật giỏi, ra quyết định thật nhanh, mà là người biết nói một lời khiến người khác tỉnh thức, biết tạo một không gian khiến người ta muốn sống đẹp hơn, biết lặng lẽ gieo một tư tưởng khiến ai đó chuyển hóa.
Đó là người có văn chương không rỗng, nghệ thuật không phô, triết học không xa rời. Đó là người — vừa có chất thơ, vừa có trí tuệ, vừa có cái đẹp của từ tâm, vừa có cái vững chãi của lý tưởng Bồ-tát đạo.
Phật lịch 2569 – Ngày 16 tháng 07 năm 2025
Uyên Nguyên
https://uyennguyen.net/
in the Life of the Vietnamese Buddhist Youth Association
Within the cultural stream of the Vietnamese people, where the temple bell echoes in harmony with the lullabies of mothers, where the autumn moon of Ullambana carries the sacred memory of filial piety, literature, art, and philosophy are not mere expressions of thought or emotion, but the very lifeblood of an awakened, liberating, and profoundly human life. The Vietnamese Buddhist Youth Association (Gia Đình Phật Tử Việt Nam), as a movement for the spiritual education of young people in the spirit of the Buddhadharma, has silently received, embodied, and transformed these three spiritual currents into a living spring, flowing through every activity, every training camp, every vow of devotion.
Yet in our daily functioning, it is not uncommon to mistake literature as ornamentation, art as trivial embellishment, and philosophy as something distant, reserved for scriptures and scholars. Part of this stems from a lack of proper discernment and contextual development across levels of maturity, leading to baseless dismissals and unintentional suppression—suffocating the poetic vitality of the organization under rigid administrative forms.
The question is not whether these elements exist or not—they are ever-present, subtly interwoven—but rather: how deeply we receive and unfold them. These three aspects truly reveal their transformative power only when aligned with the spiritual maturity of each member. The higher the role, the greater the responsibility to internalize and safeguard these values. Otherwise, one risks becoming a figure who, in the name of any ideal, closes off the space for creativity and transformation within the Sangha.
For the younger members—Oanh Vũ, Thiếu, and Thanh divisions—literature comes in the form of songs, stories, and lessons on filial devotion and friendship. They do not analyze literature as a subject; they absorb it through feeling. Each time they sing a Lam song, each time they listen to a Jataka tale, their hearts are quietly stirred. Art manifests in tent-building, flag-making, coloring, lion dancing, and dramatizations. Philosophy does not arrive through formal lectures but is reflected in acts of politeness, patience, sharing, and humility.
This is the stage of sowing seeds—seeds that sprout through emotion and intuition, nourished by the guidance and trust in their elder brothers and sisters in the Dharma.
As they enter leadership roles, youth leaders begin to write reflections, give talks, and plan activities. Literature becomes a means of expressing ideals: a short piece written after camp may deeply touch others if born of sincerity. Art becomes a pedagogical tool: a dramatization of the Four Gratitudes or a camp gate bearing Buddhist symbolism becomes a vivid lesson. Philosophy now appears as foundational insight: the law of karma, impermanence, dependent origination—no longer abstract notions, but lenses for understanding self and society.
This stage requires the mentor’s discernment. An immature attempt should be uplifted, not mocked. A sincere but unrefined essay deserves encouragement more than critique. For this is the tender moment when the light within first begins to shine.
At the higher levels of leadership, the burden increases—not in terms of authority, but of philosophical responsibility. Senior Dharma teachers and leaders cannot merely be organizers; they must be fire-keepers, soul-holders of the organization. If they are not deeply nourished by literature, art, and philosophy, they may become those who, in the name of order, suppress creativity—or fall into hollow form without inner substance.
At this level, literature is no longer about poetic elegance—it is speech imbued with transformative power. An opening address at a camp, a handwritten Dharma letter, a reflection on spiritual direction—if lacking literary spirit, they cannot touch the heart. Art is no longer decoration—it becomes sacred space. A memorial ceremony, without music, light, or solemn gestures, cannot evoke the depth of collective emotion.
And philosophy—here—becomes the lens through which the entire organization is seen: beyond appearances, beyond role attachment, beyond fixed views. Without the vision of interdependence and impermanence, a senior leader easily devolves into a managerial figurehead, rather than a spiritual guide anchored in Dharma light.
Thus, literature, art, and philosophy are never far removed; they are not the privilege of intellectuals nor decorative accessories to organizational life. They are intimately woven into every sacred moment of the Vietnamese Buddhist Youth Association—in every chant, every song, every skit, every ritual, every compassionate glance, every handwritten message. The question is not whether they exist, but whether we truly receive and cultivate them—and at each level of the Sangha’s life, whether we embody them with appropriate depth and authenticity.
If a Dharma teacher or leader fails to recognize this—lacking spiritual depth, dismissing art, or ridiculing literature—then such a stance is not merely an error in taste, but a fundamental misunderstanding: unintentionally severing the lifelines that nourish the soul, enrich the mind, and open the gates of transformation. When activity becomes mere technique, when speech loses its sacred resonance, the organization is reduced to a hollow shell.
To lead the Vietnamese Buddhist Youth Association into a new era, the Dharma teacher must be the embodiment of poetic wisdom and meditative clarity—living deeply, speaking with soul, thinking with vision, acting with aesthetic grace. Not to beautify the surface, but to sow seeds of awakening in every word, every gathering, every compassionate gaze. Then, art is no longer embellishment, literature is no longer mere language, and philosophy is no longer dogma—but all become skillful means of boundless compassion and liberating wisdom.
The ideal Dharma leader is not the one who runs a camp flawlessly or makes quick decisions—but the one who can say a single word that awakens someone, create a space where others feel inspired to live beautifully, or quietly plant a thought that blossoms into transformation.
That is the leader whose words are never hollow, whose art is never superficial, whose philosophy is never remote.
That is the one who—possessing both poetic spirit and wisdom—embodies the beauty of loving-kindness and the firm resolve of the Bodhisattva ideal.
And that is the kind of leader the Vietnamese Buddhist Youth Association today and tomorrow urgently needs.