Huệ Đan | Thiên Nhạn dịch Anh: Chương IV: THỜI KỲ TRƯỞNG THÀNH – GĐPTVN tại Hoa Kỳ trong tiến trình định hình (1989–1997)

CHƯƠNG IV

THỜI KỲ TRƯỞNG THÀNH – GĐPTVN tại Hoa Kỳ
trong tiến trình định hình (1989–1997)

Trong lịch sử của các cộng đồng di dân, việc một tổ chức được tái lập sau biến cố ly hương chưa bao giờ đồng nghĩa với việc tổ chức ấy sẽ tiếp tục tồn tại lâu dài. Nhiều đoàn thể được hình thành từ nhu cầu tự nhiên của thế hệ đầu tiên nhằm gìn giữ ký ức quê hương, duy trì bản sắc văn hóa hoặc nâng đỡ đời sống tinh thần của cộng đồng trong những năm đầu nơi đất mới. Tuy nhiên, khi hoàn cảnh định cư dần ổn định và thế hệ kế tiếp trưởng thành trong một môi trường xã hội khác, không ít tổ chức từng giữ vai trò quan trọng lại dần mất đi động lực tồn tại, hoặc chỉ còn hiện diện như những ký ức của một thời kỳ lịch sử đã qua. Chính vì vậy, khả năng vượt qua giai đoạn tái lập để trở thành một tổ chức có đời sống độc lập, có khả năng tự đào tạo lực lượng kế thừa và thích ứng với hoàn cảnh mới là một trong những dấu hiệu quan trọng phản ánh mức độ trưởng thành của một thiết chế xã hội.[72]

Đối với GĐPTVN tại Hoa Kỳ, những năm cuối thập niên 1970 và phần lớn thập niên 1980 trước hết là giai đoạn khôi phục sinh hoạt trong hoàn cảnh lưu vong. Những đơn vị đầu tiên được hình thành từ nỗ lực quy tụ của các Huynh trưởng từng sinh hoạt tại Việt Nam; chương trình tu học, nghi lễ và phương pháp giáo dục chủ yếu được kế thừa từ truyền thống đã có trước năm 1975. Trong hoàn cảnh mà hầu hết Huynh trưởng đều phải bắt đầu lại cuộc sống nơi xứ người, việc duy trì được một môi trường sinh hoạt đều đặn cho thanh thiếu niên Phật tử đã là một thành tựu đáng ghi nhận. Những chương trước của khảo luận đã cho thấy chính từ những cơ sở ban đầu ấy, GĐPTVN tại Hoa Kỳ từng bước đi từ sự tái lập đời sống Áo Lam đến nhu cầu liên kết và hình thành những cơ chế điều hợp rộng hơn.[73]

Bước sang cuối thập niên 1980, bối cảnh lịch sử đã có những chuyển biến đáng kể. Sau hơn một thập niên định cư, cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ dần tạo dựng được những nền tảng tương đối ổn định về kinh tế, tôn giáo, văn hóa và đời sống xã hội.[74] Trong hoàn cảnh ấy, môi trường hoạt động của Gia Đình Phật Tử cũng đổi khác: từ một phương thức duy trì truyền thống trong những năm đầu ly hương, tổ chức ngày càng trở thành một thành tố thường xuyên của đời sống Phật giáo và cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ.

Sự thay đổi ấy đặt Gia Đình Phật Tử trước một yêu cầu lịch sử mới. Nếu trước đây nhiệm vụ cấp thiết là phục hồi sinh hoạt và duy trì sự hiện diện của tổ chức, thì từ cuối thập niên 1980, vấn đề quan trọng hơn là khả năng xây dựng một mô hình giáo dục có thể tồn tại lâu dài trong môi trường hải ngoại. Điều đó không nh ững liên quan đến việc mở rộng số lượng đơn vị hay đào tạo thêm Huynh trưởng, mà còn đòi hỏi sự thích ứng đối với những biến đổi về ngôn ngữ, văn hóa, cấu trúc gia đình và quá trình hội nhập của thế hệ thanh thiếu niên lớn lên trên đất nước này. Chính trong tiến trình ấy, GĐPTVN tại Hoa Kỳ từng bước hình thành những đặc điểm riêng của mình: vừa tiếp nối truyền thống giáo dục được xây dựng từ quê hương, vừa thích ứng với những điều kiện lịch sử đặc thù của cộng đồng Phật giáo Việt Nam nơi hải ngoại.[75]

Điều đáng chú ý là những chuyển biến này không nhất thiết diễn ra qua những sự kiện nổi bật hay các quyết định mang tính bước ngoặt được ghi nhận trong văn kiện tổ chức. Trái lại, chúng biểu hiện qua những thay đổi âm thầm trong đời sống của các đơn vị: sự trưởng thành của hàng ngũ Huynh trưởng được đào tạo, sự ổn định dần của hệ thống huấn luyện, sự hình thành một thế hệ Đoàn sinh sinh ra và lớn lên nơi xứ người, cũng như những điều chỉnh từng bước trong phương pháp giáo dục để đáp ứng nhu cầu của một cộng đồng đang hội nhập vào xã hội đa văn hóa. Vì không gắn với một biến cố duy nhất có thể dùng làm mốc phân kỳ, giai đoạn này thường ít được chú ý trong các bản tường thuật lịch sử. Nhưng nhìn từ khoảng cách thời gian, chính những chuyển động ít ồn ào ấy lại tạo nên một giai đoạn bản lề trong tiến trình phát triển của GĐPTVN tại Hoa Kỳ.

Khảo sát giai đoạn từ năm 1989 đến năm 1997 vì thế không nhằm bổ sung thêm một khoảng niên đại còn thiếu trong lịch sử tổ chức, mà nhằm nhận diện quá trình trưởng thành của GĐPTVN tại Hoa Kỳ như một thiết chế giáo dục Phật giáo của cộng đồng người Việt hải ngoại. Từ góc nhìn ấy, trọng tâm của chương này không chỉ nằm ở các quyết định điều hành hay những biến chuyển về cơ cấu tổ chức, mà còn ở sự thay đổi của môi trường xã hội, phương thức giáo dục, quá trình chuyển giao giữa các thế hệ và khả năng thích ứng của tổ chức trước những yêu cầu mới của lịch sử. Chính những chuyển động tưởng như lặng lẽ ấy đã chuẩn bị nền tảng cho cả những thành tựu lẫn những thử thách mà GĐPTVN tại Hoa Kỳ sẽ đối diện từ cuối thế kỷ XX trở đi.

IV.2. Từ sự phục hồi sinh hoạt đến sự trưởng thành của tổ chức

Nếu những chuyển biến của cộng đồng người Việt tạo nên môi trường xã hội thuận lợi hơn cho sự phát triển của Gia Đình Phật Tử, thì chính những thay đổi diễn ra trong nội bộ tổ chức mới phản ánh rõ nhất tiến trình trưởng thành của GĐPTVN tại Hoa Kỳ trong gần một thập niên cuối của thế kỷ XX.

Nhìn lại những năm đầu sau biến cố năm 1975, có thể thấy mục tiêu quan trọng nhất của các Huynh trưởng lúc bấy giờ là khôi phục lại nếp sinh hoạt đã từng gắn bó với tuổi trẻ của mình trên quê hương Việt Nam. Những buổi họp đầu tiên, những lễ Phật, giờ học Phật pháp, sinh hoạt ngành và các kỳ trại nhỏ được tổ chức trước hết nhằm giữ cho mạch sống của Gia Đình Phật Tử không bị gián đoạn giữa hoàn cảnh lưu vong. Trong ý nghĩa ấy, sự tồn tại của tổ chức đã mang một giá trị tự thân: chừng nào còn những đơn vị sinh hoạt đều đặn, còn Huynh trưởng hướng dẫn và còn Đoàn sinh tiếp tục khoác màu áo Lam, chừng ấy truyền thống giáo dục của Gia Đình Phật Tử vẫn còn được tiếp nối.[81]

Tuy nhiên, cùng với sự ổn định của cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ, yêu cầu đối với tổ chức cũng dần thay đổi. Gia Đình Phật Tử không còn chỉ đối diện với câu hỏi làm thế nào để duy trì sinh hoạt, mà bắt đầu phải trả lời những vấn đề có tính chiến lược hơn: làm thế nào để đào tạo hàng ngũ Huynh trưởng ngay tại Hoa Kỳ; làm thế nào để tạo được sự nhất quán cần thiết trong chương trình tu học giữa những đơn vị phân bố trên một địa bàn rộng lớn; và làm thế nào để bảo đảm sự liên tục của tổ chức khi thế hệ sáng lập dần lớn tuổi, trong khi một thế hệ trẻ đang trưởng thành giữa môi trường văn hóa khác với quê hương của cha anh. Những câu hỏi ấy đánh dấu sự chuyển dịch từ tư duy phục hồi sang tư duy phát triển, từ việc duy trì một truyền thống sang việc kiến tạo những điều kiện để truyền thống ấy có khả năng tự tiếp nối trong hoàn cảnh lịch sử mới.[82]

Sự chuyển dịch này thể hiện trước hết qua vị trí ngày càng quan trọng của công tác huấn luyện và khả năng điều hợp. Từ chỗ đáp ứng những nhu cầu nhân sự trước mắt của các đơn vị mới hình thành, việc đào luyện Huynh trưởng từng bước trở thành một trong những nền tảng bảo đảm tính liên tục của tổ chức. Cùng với đó, các sinh hoạt liên đơn vị và toàn quốc tạo nên môi trường để Huynh trưởng thuộc nhiều địa phương gặp gỡ, chia sẻ kinh nghiệm và dần hình thành một nhận thức chung về trách nhiệm đối với sự phát triển của GĐPTVN tại Hoa Kỳ.[83] Ý nghĩa của tiến trình này không nằm đơn thuần ở số lượng các khóa huấn luyện hay sinh hoạt được tổ chức, mà ở việc tổ chức bắt đầu tạo dựng được những cơ chế để truyền trao kinh nghiệm, phương pháp và trách nhiệm từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Song hành với tiến trình ấy là sự hoàn thiện dần của cơ chế điều hợp trên phạm vi toàn quốc. Các kỳ Đại hội, Hội nghị Huynh trưởng và những phiên họp của Ban Hướng Dẫn ngày càng giữ vai trò quan trọng trong việc trao đổi và thống nhất định hướng hoạt động giữa các Miền và các đơn vị. Sự phát triển của Gia Đình Phật Tử trong giai đoạn này vì thế không thể chỉ được đo bằng số lượng đơn vị hay Đoàn sinh, mà còn phải được nhìn qua mức độ liên kết và khả năng phối hợp của toàn bộ hệ thống. Từ những đơn vị từng hoạt động tương đối độc lập trong những năm đầu, GĐPTVN tại Hoa Kỳ từng bước hình thành một đời sống tổ chức có tính liên hệ rộng hơn, trong đó các chương trình tu học, huấn luyện, trại họp bạn và những Phật sự chung trở thành những phương tiện nối kết các địa phương trong cùng một sinh hoạt toàn quốc.[84]

Xét dưới góc nhìn lịch sử tổ chức, đây là một bước chuyển có ý nghĩa. Nhiều nghiên cứu về sự phát triển của các thiết chế xã hội cho thấy một tổ chức bước sang giai đoạn trưởng thành khi khả năng tồn tại của nó không còn phụ thuộc chủ yếu vào uy tín, ký ức hay sự hy sinh của một số cá nhân thuộc thế hệ sáng lập, mà từng bước được bảo đảm bằng những cơ chế đào tạo, điều hợp và kế thừa tương đối ổn định. Đối với GĐPTVN tại Hoa Kỳ, gần một thập niên từ cuối những năm 1980 đến cuối những năm 1990 chính là thời kỳ những điều kiện ấy ngày càng hiện rõ. Sự khác biệt căn bản giữa giai đoạn tái lập và giai đoạn trưởng thành, vì thế, không nằm ở việc tổ chức đã lớn đến đâu, mà ở mức độ tổ chức có khả năng duy trì, truyền trao và tái tạo đời sống của chính mình.[85]

Mặc dù vậy, sự trưởng thành ấy không diễn ra theo một đường thẳng. Việc mở rộng phạm vi hoạt động trên nhiều tiểu bang, sự gia tăng của các đơn vị và sự hiện diện đồng thời của những thế hệ Huynh trưởng có kinh nghiệm sống khác nhau cũng đặt ra những yêu cầu mới đối với phương thức điều hành. Những vấn đề ấy chưa nhất thiết biểu hiện thành các khác biệt rõ rệt trong giai đoạn 1989–1997, nhưng đã cho thấy một thực tế mới: khi tổ chức phát triển, chính sự phát triển ấy lại đặt ra yêu cầu phải nâng cao khả năng quản trị, phối hợp và chuyển giao trách nhiệm. Bài tính lịch sử vì thế dần thay đổi từ việc gây dựng một tổ chức sau ly hương sang việc duy trì sức sống và sự gắn kết của một tổ chức đã hiện diện trên phạm vi toàn quốc.

IV.3. Công tác huấn luyện và sự hình thành thế hệ kế thừa

Một trong những thành tựu quan trọng nhất của GĐPTVN tại Hoa Kỳ trong giai đoạn từ cuối thập niên 1980 đến cuối thập niên 1990 không nằm ở số lượng đơn vị mới được thành lập hay quy mô của các kỳ sinh hoạt toàn quốc, mà ở khả năng từng bước hình thành một hàng ngũ Huynh trưởng được đào luyện ngay trên đất Hoa Kỳ. Nếu trong những năm đầu sau biến cố năm 1975, phần lớn trách nhiệm hướng dẫn vẫn thuộc về các Huynh trưởng từng trưởng thành trong môi trường Gia Đình Phật Tử tại Việt Nam, thì đến đầu thập niên 1990, một lớp Huynh trưởng mới đã bắt đầu đảm nhận nhiều vai trò quan trọng tại đơn vị, trong các Miền và những sinh hoạt chung trên phạm vi toàn quốc.[86]

Tiến trình ấy không diễn ra tự nhiên theo sự chuyển tiếp của tuổi tác, mà là kết quả của một hệ thống huấn luyện được duy trì tương đối liên tục qua nhiều năm. Các trại huấn luyện Lộc Uyển, A Dục, Huyền Trang và Vạn Hạnh tiếp tục kế thừa nền tảng đào luyện được hình thành từ trước năm 1975, đồng thời từng bước được vận dụng trong hoàn cảnh của cộng đồng Phật giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ. Việc duy trì công tác huấn luyện giữa điều kiện nhân sự còn hạn chế, khoảng cách địa lý rộng lớn và đời sống của nhiều gia đình vẫn còn những khó khăn cho thấy đào tạo Huynh trưởng đã trở thành một trong những ưu tiên lâu dài của tổ chức, chứ không còn chỉ nhằm bổ sung nhân sự cho từng đơn vị trong từng thời điểm.[87]

Điều cần nhấn mạnh là hệ thống huấn luyện của Gia Đình Phật Tử không được xây dựng nhằm đào tạo những người điều hành đơn vị theo nghĩa hành chính thuần túy. Mục đích căn bản vẫn là hình thành những Huynh trưởng có khả năng sống và thực hành lý tưởng Bi – Trí – Dũng, đồng thời biết chuyển hóa những giá trị ấy thành phương pháp giáo dục đối với thanh thiếu niên. Phật pháp, thân giáo, tinh thần trách nhiệm và phụng sự vì thế không đứng bên ngoài kỹ năng tổ chức, mà là nền tảng định hướng cho cách người Huynh trưởng sử dụng những kỹ năng ấy. Chính đặc điểm này làm cho huấn luyện trở thành một phương thức truyền thừa truyền thống giáo dục, chứ không chỉ là một quy trình đào tạo nhân sự.[88]

Điểm mới của giai đoạn 1989–1997 vì vậy không nằm chủ yếu ở sự thay đổi của hệ thống trại huấn luyện, mà ở kết quả thế hệ mà hệ thống ấy bắt đầu tạo ra. Lần đầu tiên kể từ khi Gia Đình Phật Tử được phục hồi tại Hoa Kỳ, tổ chức dần có một lớp Huynh trưởng được đào luyện phần lớn ngay trong môi trường hải ngoại. Họ tiếp nhận truyền thống từ các bậc đàn anh, đàn chị đi trước, nhưng kinh nghiệm sống, học tập, nghề nghiệp và phụng sự của họ lại được hình thành trong xã hội Hoa Kỳ. Chính vị trí giao thoa ấy khiến họ trở thành chiếc cầu tự nhiên giữa ký ức của thế hệ di cư và kinh nghiệm của thế hệ Đoàn sinh sinh ra hoặc lớn lên nơi xứ người.

Sự hình thành của lớp Huynh trưởng này có ý nghĩa vượt khỏi việc thay thế nhân sự. Trong lịch sử của một tổ chức di dân, vấn đề khó khăn nhất thường xuất hiện khi thế hệ sáng lập dần rời khỏi vị trí trực tiếp điều hành. Nếu kinh nghiệm, phương pháp và uy tín của thế hệ ấy không được chuyển hóa thành khả năng của một lớp người kế tiếp, tổ chức rất dễ suy giảm cùng với chính những người đã gây dựng nó. Đối với GĐPTVN tại Hoa Kỳ, việc hình thành được một thế hệ Huynh trưởng trưởng thành trong chính môi trường hoạt động của tổ chức là dấu hiệu cho thấy sự kế thừa đã bắt đầu chuyển từ ký ức cá nhân sang năng lực tái tạo của thiết chế.[89]

Theo nghĩa ấy, công tác huấn luyện trong giai đoạn này không những duy trì sự liên tục giữa các thế hệ mà còn làm thay đổi bản chất của sự tiếp nối. GĐPTVN tại Hoa Kỳ không còn hoàn toàn phụ thuộc vào số Huynh trưởng mang kinh nghiệm từ quê hương sang mà từng bước có khả năng đào tạo những người kế tục ngay trong đời sống của mình. Truyền thống từ đây không còn chỉ được “mang theo”, mà bắt đầu được tiếp nhận, thực hành và truyền lại ngay trên đất Hoa Kỳ. Đây là một trong những biểu hiện rõ nhất của quá trình trưởng thành mà Chương IV đang khảo sát.

Tuy nhiên, chuyển giao thế hệ không đồng nghĩa với sự thay thế giản đơn giữa lớp người trước và lớp người sau. Thế hệ Huynh trưởng đầu tiên tại hải ngoại và thế hệ trưởng thành trên đất Hoa Kỳ mang những trải nghiệm lịch sử, môi trường giáo dục và cách tiếp cận xã hội khác nhau. Trong phần lớn trường hợp, những khác biệt ấy được dung hòa bằng sự tôn trọng truyền thống và ý thức phụng sự chung. Nhưng xét trên bình diện lịch sử, sự đa dạng về trải nghiệm và nhận thức chính là một đặc điểm tự nhiên của một tổ chức đã bước sang giai đoạn đa thế hệ. Từ đây, lịch sử GĐPTVN tại Hoa Kỳ không còn chủ yếu là lịch sử của những người đã mang một truyền thống từ Việt Nam sang, mà trở thành lịch sử chung của nhiều thế hệ cùng tiếp nhận một lý tưởng nhưng trưởng thành trong những hoàn cảnh khác nhau.

Chính sự gặp gỡ giữa các thế hệ ấy tạo tiền đề cho một chuyển biến khác. Khi những Huynh trưởng được đào luyện tại Hoa Kỳ ngày càng tham dự sâu hơn vào đời sống tổ chức, cách truyền đạt Phật pháp, sử dụng ngôn ngữ, tổ chức sinh hoạt và tiếp cận thanh thiếu niên cũng dần phản ánh rõ hơn kinh nghiệm của cộng đồng nơi hải ngoại. Từ vấn đề kế thừa nhân sự, lịch sử vì thế chuyển sang một câu hỏi rộng hơn: GĐPTVN tại Hoa Kỳ đã hình thành những đặc điểm riêng của mình như thế nào trong khi vẫn duy trì sự liên tục với truyền thống chung?

IV.4. Sự hình thành bản sắc của GĐPTVN tại Hoa Kỳ

Nếu công tác huấn luyện phản ánh khả năng đào tạo lực lượng kế thừa, thì đời sống sinh hoạt tại các đơn vị lại cho thấy rõ hơn cách GĐPTVN từng bước thích ứng với môi trường xã hội nơi hải ngoại. Chính trong những sinh hoạt thường nhật của Huynh trưởng và Đoàn sinh trên khắp Hoa Kỳ, những đặc điểm riêng của GĐPTVN tại Hoa Kỳ dần được định hình, không phải bằng một tuyên ngôn hay quyết nghị riêng biệt, mà qua quá trình tích lũy lâu dài giữa việc giữ gìn truyền thống và đáp ứng những đòi hỏi của một hoàn cảnh lịch sử mới.[90]

Trong gần hai thập niên đầu sau năm 1975, phần lớn sinh hoạt của Gia Đình Phật Tử tại Hoa Kỳ vẫn mang đậm dấu ấn của mô hình được hình thành tại Việt Nam. Chương trình tu học, nghi thức lễ Phật, cơ cấu tổ chức, hệ thống ngành, đồng phục và phương pháp huấn luyện về căn bản tiếp tục được duy trì. Sự kế thừa ấy phản ánh không những lòng trân trọng đối với di sản của các thế hệ tiền bối, mà còn là ý thức gìn giữ một truyền thống giáo dục đã tạo nên căn cước của GĐPTVN. Tuy nhiên, khi ngày càng có nhiều Đoàn sinh sinh ra hoặc trưởng thành hoàn toàn trong môi trường Hoa Kỳ, vấn đề đặt ra không còn là có giữ nguyên truyền thống hay không mà là làm thế nào để cùng một mục đích giáo dục vẫn có thể được thực hiện hữu hiệu trong một bối cảnh văn hóa khác.[91]

Sự điều chỉnh vì thế trước hết diễn ra trong phương pháp truyền đạt và tổ chức sinh hoạt. Nhiều đơn vị ngày càng quan tâm đến việc sử dụng song ngữ trong giảng dạy và điều hành; các bài học Phật pháp, Việt ngữ và văn hóa truyền thống được trình bày theo những cách thức gần gũi hơn với kinh nghiệm học tập của thanh thiếu niên đang trưởng thành trong hệ thống giáo dục Hoa Kỳ. Các kỳ trại, hội thi, văn nghệ, công tác xã hội và hoạt động ngoài trời cũng được tổ chức linh hoạt hơn tùy theo hoàn cảnh của từng địa phương và điều kiện sinh hoạt của gia đình Phật tử. Những thay đổi này không nhất thiết biểu thị sự thay đổi về mục đích giáo dục, mà phản ánh sự thay đổi trong phương thức chuyển tải cùng một hệ giá trị.[92]

Bên cạnh sự điều chỉnh về phương pháp là sự mở rộng của không gian sinh hoạt. Nếu trong những năm đầu, nhiều đơn vị chủ yếu gắn với phạm vi một tự viện hoặc một cộng đồng địa phương, thì đến đầu thập niên 1990, các kỳ trại huấn luyện, trại họp bạn, khóa tu, hội nghị Huynh trưởng và những Phật sự chung ngày càng tạo điều kiện để Huynh trưởng và Đoàn sinh từ nhiều tiểu bang gặp gỡ, học tập và sinh hoạt cùng nhau. Những cuộc gặp gỡ ấy không chỉ tăng cường sự liên hệ giữa các đơn vị, mà còn góp phần hình thành ý thức về một đời sống GĐPTVN tại Hoa Kỳ vượt ra ngoài giới hạn của từng địa phương, trong đó sự khác biệt về điều kiện sinh hoạt không làm mất đi cảm thức thuộc về một truyền thống giáo dục chung.[93]

Điều quan trọng hơn là trong suốt tiến trình ấy, những điều chỉnh diễn ra tại Hoa Kỳ không dẫn đến việc đoạn tuyệt với truyền thống của GĐPTVN được hình thành trước năm 1975. Trái lại, lý tưởng, mục đích và nền tảng giáo dục mà các thế hệ tiền bối xây dựng vẫn tiếp tục được xem là điểm quy chiếu của đời sống tổ chức. Những thay đổi chủ yếu diễn ra ở cách thức tổ chức, phương pháp truyền đạt và khả năng vận dụng truyền thống trong hoàn cảnh mới. Bởi vậy, bản sắc của GĐPTVN tại Hoa Kỳ nên được hiểu như kết quả của sự gặp gỡ giữa tính liên tục lịch sử và khả năng thích ứng, hơn là sự hình thành của một truyền thống khác.[94]

Nhìn dưới góc độ lịch sử, bản sắc ấy không xuất hiện tại một thời điểm xác định, cũng không thể quy về một quyết định tổ chức duy nhất. Nó được hình thành qua một tiến trình tích lũy: mỗi lần điều chỉnh phương pháp sinh hoạt, mỗi khóa huấn luyện, mỗi kỳ trại họp bạn, mỗi thế hệ Huynh trưởng trưởng thành trên đất Hoa Kỳ và mỗi lớp Đoàn sinh tiếp nhận Phật pháp trong một môi trường văn hóa khác đều góp phần làm cho GĐPTVN tại Hoa Kỳ vừa gần gũi hơn với đời sống xã hội nơi mình hiện diện, vừa tiếp tục giữ được căn cước của một tổ chức giáo dục Phật giáo Việt Nam. Bản sắc, trong ý nghĩa ấy, không phải là cái được tạo mới để thay thế truyền thống, mà là hình thái sống động của truyền thống khi đã trải qua gần hai thập niên hiện diện, thích ứng và tự tiếp nối trong một môi trường lịch sử khác.

Chính sự hình thành dần dần của đặc điểm ấy là một trong những thành tựu có ý nghĩa nhất của giai đoạn 1989–1997. Nó cho thấy GĐPTVN tại Hoa Kỳ đã vượt khỏi tình trạng chỉ “mang theo” những khuôn mẫu từ quê hương để bước sang khả năng sống bằng truyền thống ấy trong một hoàn cảnh mới. Đồng thời, khi một tổ chức đã có đời sống tương đối ổn định, có thế hệ kế thừa và có những phương thức sinh hoạt thích ứng với môi trường của mình, chính sự phát triển ấy cũng bắt đầu đặt ra những yêu cầu mới về điều hành, phối hợp và quản trị. Đó là những tiền đề dẫn sang giai đoạn tiếp theo.

IV.5. Những tiền đề của một giai đoạn phát triển mới

Lịch sử của các tổ chức xã hội cho thấy sự phát triển không đơn thuần chỉ mở ra những điều kiện thuận lợi, mà đồng thời cũng làm xuất hiện những yêu cầu mới đối với cơ chế điều hành và khả năng quản trị. Khi quy mô tổ chức còn nhỏ, nhiều công việc có thể được giải quyết bằng uy tín cá nhân, sự quen biết giữa các thành viên hoặc tinh thần hy sinh của một số người lãnh đạo. Tuy nhiên, khi phạm vi hoạt động ngày càng mở rộng, số lượng đơn vị gia tăng và nhiều thế hệ cùng tham dự vào đời sống tổ chức, những phương thức từng thích hợp trong giai đoạn đầu không phải lúc nào cũng còn đáp ứng đầy đủ các đòi hỏi mới. Sự trưởng thành của một thiết chế, vì thế, thường đồng thời đặt ra yêu cầu phải hoàn thiện chính những cơ chế đã giúp nó trưởng thành.[95]

Đến cuối giai đoạn 1989–1997, GĐPTVN tại Hoa Kỳ đã hiện diện trên một phạm vi địa lý rộng hơn, với các đơn vị hoạt động trong những điều kiện địa phương không hoàn toàn giống nhau. Khoảng cách giữa các tiểu bang, quy mô khác biệt của từng đơn vị, đặc điểm của các cộng đồng Phật giáo sở tại và nhịp sống của người Việt tại mỗi vùng khiến nhu cầu điều hành ngày càng trở nên đa dạng. Những khác biệt ấy không phản ánh sự thay đổi về lý tưởng hay mục đích giáo dục, mà trước hết là hệ quả của việc cùng một tổ chức phải vận hành trong nhiều hoàn cảnh xã hội khác nhau.[96]

Cùng với sự mở rộng về địa lý là tiến trình chuyển giao giữa các thế hệ Huynh trưởng. Những người trưởng thành tại Việt Nam mang theo kinh nghiệm được hình thành trong một hoàn cảnh lịch sử, văn hóa và tổ chức riêng; trong khi lớp Huynh trưởng lớn lên hoặc được đào luyện tại Hoa Kỳ lại tiếp cận công tác giáo dục từ kinh nghiệm của một xã hội dân chủ, đa văn hóa và có truyền thống tổ chức xã hội khác biệt. Sự khác nhau ấy không nhất thiết dẫn đến đối lập, nhưng có thể tạo nên những cách nhìn không hoàn toàn đồng nhất về phương thức điều hành, vai trò lãnh đạo và cách vận dụng truyền thống. Xét dưới góc độ lịch sử, đây là hệ quả tự nhiên của tiến trình một tổ chức di dân chuyển từ thế hệ khai lập sang một đời sống đa thế hệ.[97]

Một yêu cầu khác xuất hiện từ chính mức độ liên kết ngày càng rộng của tổ chức. Khi các chương trình huấn luyện, sinh hoạt liên Miền, Đại hội, hội nghị và Phật sự chung ngày càng nhiều, việc phân công trách nhiệm, duy trì thông tin, phối hợp giữa các cấp và vận dụng những quy định chung cũng trở nên phức tạp hơn. Những nội dung ấy dần xuất hiện thường xuyên trong các nghị quyết, thông tư và sinh hoạt điều hành. Trong giai đoạn 1989–1997, chúng chưa làm thay đổi diện mạo căn bản của GĐPTVN tại Hoa Kỳ; nhưng sự hiện diện ngày càng rõ của những vấn đề điều hợp cho thấy tổ chức đã bước sang một quy mô đòi hỏi phương thức quản trị tương xứng với chính mức độ phát triển của mình.[98]

Bởi vậy, những yêu cầu mới xuất hiện vào cuối giai đoạn này không nên được nhìn như dấu hiệu phủ định thành quả của thời kỳ trưởng thành. Trái lại, chúng là mặt khác của chính quá trình ấy. Một tổ chức khi đã có hệ thống đơn vị rộng hơn, có thế hệ kế thừa, có đời sống sinh hoạt liên vùng và có khả năng tự duy trì thì tất yếu phải đối diện với những câu hỏi phức tạp hơn về cơ chế phối hợp, giới hạn trách nhiệm, phương thức lãnh đạo và khả năng duy trì sự thống nhất trong điều kiện đa dạng. Những câu hỏi này chưa nhất thiết đòi hỏi một câu trả lời duy nhất trong giai đoạn 1989–1997, nhưng sự xuất hiện của chúng cho thấy bài tính lịch sử đã thay đổi.

Nhìn lại toàn bộ giai đoạn, có thể thấy những “tiền đề” của thời kỳ kế tiếp không phải là những nguyên nhân được định sẵn, mà là những điều kiện và vấn đề mới nảy sinh từ chính quá trình trưởng thành của tổ chức. Chúng diễn ra âm thầm trong đời sống điều hành, trong sự khác biệt về kinh nghiệm thế hệ, trong nhu cầu phối hợp giữa các địa phương và trong việc xác định cách một tổ chức rộng lớn có thể vừa duy trì tính thống nhất vừa đáp ứng những hoàn cảnh cụ thể. Việc nhận diện các tiền đề ấy vì thế không nhằm truy tìm nguyên nhân trực tiếp của những biến chuyển về sau, mà để thấy rõ tính liên tục của một tiến trình lịch sử: mỗi giai đoạn, khi giải quyết được những vấn đề của thời kỳ trước, đồng thời cũng tạo ra những câu hỏi mới cho thời kỳ kế tiếp.[99]

Theo nghĩa đó, cuối thập niên 1990 không nên được xem như một đường ranh tuyệt đối cắt rời hai thời kỳ. Nó là điểm mà những thành quả của gần hai thập niên tái lập và trưởng thành bắt đầu gặp những yêu cầu mới của một tổ chức đã có quy mô, ký ức, thế hệ kế thừa và đời sống riêng trên đất Hoa Kỳ. Từ đây, lịch sử GĐPTVN tại Hoa Kỳ bước vào một vấn đề khác: không còn chủ yếu là làm thế nào để hiện diện hay trưởng thành, mà là làm thế nào để điều hợp một tổ chức đã trưởng thành trong một bối cảnh Phật giáo và xã hội tiếp tục biến chuyển.

NHẬN ĐỊNH SỬ HỌC

Trong tiến trình gần nửa thế kỷ hiện diện của GĐPTVN tại Hoa Kỳ, giai đoạn từ năm 1989 đến năm 1997 thường ít gây chú ý hơn những năm đầu hình thành sau biến cố năm 1975 hoặc những chuyển biến về cơ cấu tổ chức diễn ra từ cuối thế kỷ XX. Các bản lược sử, hồi ký và tài liệu tổ chức thường dễ ghi nhận những mốc có thể xác định bằng niên đại — sự thành lập một đơn vị, một kỳ Đại hội, một quyết nghị hay một thay đổi về cơ cấu — hơn là những chuyển biến diễn ra chậm trong đời sống nội tại. Vì thế, gần một thập niên này có thể tạo cảm giác như một khoảng nối giữa hai thời kỳ nhiều biến động hơn. Nhưng chính ở đây xuất hiện một vấn đề quan trọng của phương pháp viết sử: lịch sử của một tổ chức không phải lúc nào cũng vận động bằng những biến cố lớn; đôi khi sự thay đổi có ý nghĩa nhất lại diễn ra trong khả năng một thiết chế âm thầm tạo dựng những điều kiện để tiếp tục tồn tại bằng chính nội lực của mình.

Đặt trong viễn cảnh ấy, ý nghĩa của giai đoạn 1989–1997 như đã từ nói không nằm trước hết ở việc GĐPTVN tại Hoa Kỳ đã mở rộng đến đâu, tổ chức được bao nhiêu khóa huấn luyện hay ban hành bao nhiêu văn kiện. Những dữ kiện ấy cần thiết để phục dựng tiến trình, nhưng chưa đủ để giải thích bản chất của tiến trình. Chuyển biến căn bản hơn là sự thay đổi từ một tổ chức sống chủ yếu bằng năng lực tái lập của thế hệ di cư đầu tiên sang một tổ chức bắt đầu có khả năng duy trì sự liên tục từ chính đời sống đã được tạo dựng trên đất Hoa Kỳ. Nói cách khác, lịch sử không còn chỉ được vận hành bởi ký ức về một mô hình đã có trước năm 1975, mà ngày càng được vận hành bởi những con người, cơ chế huấn luyện, quan hệ tổ chức và kinh nghiệm sinh hoạt đã hình thành ngay trong hoàn cảnh hải ngoại.

Từ phương diện lịch sử giáo dục, đây là bước chuyển từ kế thừa một di sản sang khả năng tái tạo sự kế thừa. Hai khái niệm này gần nhau nhưng không đồng nhất. Kế thừa có thể diễn ra khi một thế hệ mang theo những giá trị, phương pháp và kinh nghiệm đã được hình thành ở một không gian lịch sử khác; nhưng một truyền thống chỉ thực sự chứng tỏ sức sống dài hạn khi nó có khả năng đào tạo những con người kế tiếp có thể tiếp nhận, thực hành và trao truyền những giá trị ấy trong chính môi trường mới của mình. Sự xuất hiện của lớp Huynh trưởng được đào luyện và trưởng thành tại Hoa Kỳ vì thế không đơn thuần là một hiện tượng thay đổi nhân sự. Nó đánh dấu thời điểm quá trình truyền thừa bắt đầu dịch chuyển từ ký ức của những người mang truyền thống đi xa sang năng lực của một cộng đồng có thể tiếp tục sinh thành truyền thống ấy trong đời sống của chính mình.

Cùng với sự chuyển giao thế hệ là một chuyển biến khác, ít hữu hình hơn nhưng có ý nghĩa tương đương: sự thích ứng từ đây không còn chỉ là giải pháp tình thế của những năm đầu định cư, mà dần trở thành một thuộc tính của đời sống tổ chức. Ngôn ngữ, phương thức truyền đạt, hình thức sinh hoạt và cách tiếp cận thanh thiếu niên có thể thay đổi theo môi trường, trong khi mục đích giáo dục và những giá trị căn bản vẫn tiếp tục giữ vai trò quy chiếu. Chính ở điểm này cần phân biệt giữa tính liên tục và sự bất biến. Một truyền thống không nhất thiết chứng minh sự trung thành với chính mình bằng cách giữ nguyên mọi hình thức đã từng có; ngược lại, trong nhiều trường hợp, khả năng điều chỉnh phương tiện để tiếp tục chuyển tải cùng một định hướng giáo dục mới là bằng chứng của sức sống lịch sử. Vì thế, “bản sắc GĐPTVN tại Hoa Kỳ” trong giai đoạn này nên được hiểu như một hình thái lịch sử của sự tiếp nối, chứ không phải sự hình thành của một truyền thống tách biệt.

Nhìn như vậy cũng giúp nhận thức thận trọng hơn những yêu cầu về điều hành và phối hợp xuất hiện khi tổ chức mở rộng. Nếu chỉ đọc lịch sử từ những biến chuyển xảy ra về sau, người nghiên cứu rất dễ nhìn ngược lại giai đoạn 1989–1997 như nơi đã chứa sẵn nguyên nhân của những khác biệt hoặc biến động kế tiếp. Cách đọc ấy dễ rơi vào hậu nghiệm luận. Những yêu cầu mới về quản trị, phối hợp và chuyển giao thế hệ trước hết phải được hiểu như hệ quả của chính quá trình trưởng thành, hơn là dấu hiệu báo trước một kết cục lịch sử nào đó. Một tổ chức khi đã hoạt động trên phạm vi rộng, quy tụ nhiều thế hệ và hiện diện trong những điều kiện địa phương khác nhau tất yếu phải giải quyết những vấn đề khác với thời kỳ còn nhỏ và phụ thuộc nhiều vào quan hệ trực tiếp giữa những người khai lập. Ý nghĩa sử học của hiện tượng này nằm ở việc nó cho thấy GĐPTVN tại Hoa Kỳ đã bước sang một cấp độ khác của đời sống tổ chức: bài tính không còn là tạo dựng sự hiện diện, mà là làm thế nào duy trì sự thống nhất và sức sống trong chính quy mô đã được tạo dựng.

Từ đây, giai đoạn 1989–1997 cũng cho phép nhìn lại toàn bộ tiến trình sau năm 1975 bằng một cách phân kỳ rõ hơn. Nếu khoảng thời gian từ 1975 đến cuối thập niên 1980 chủ yếu được đánh dấu bởi việc tái lập đơn vị, phục hồi sinh hoạt, hình thành các mối liên kết và xây dựng những cơ chế điều hợp cần thiết, thì gần một thập niên kế tiếp lại được đặc trưng bởi sự ổn định tương đối của thiết chế, khả năng đào tạo thế hệ kế thừa, sự thích ứng ngày càng có chiều sâu và việc hình thành một đời sống tổ chức có khả năng tự tiếp nối. Ranh giới giữa hai giai đoạn dĩ nhiên không tuyệt đối; lịch sử không vận động theo những đường cắt gọn ghẽ. Nhưng sự phân kỳ vẫn hữu ích nếu nó giúp nhận diện sự thay đổi trong vấn đề trung tâm mà tổ chức phải giải quyết ở mỗi thời đoạn.

Theo nghĩa ấy, giá trị của giai đoạn 1989–1997 không nằm ở chỗ nó tạo ra một mô hình đã hoàn tất. Trái lại, chính việc xuất hiện những vấn đề mới cho thấy quá trình trưởng thành vẫn đang tiếp diễn. Một tổ chức có khả năng tự đào tạo cũng phải đối diện với bài tính chuyển giao; một tổ chức có khả năng thích ứng cũng phải thường xuyên xác định giới hạn của sự thích ứng; một tổ chức đã mở rộng trên phạm vi toàn quốc cũng phải tìm kiếm những phương thức điều hợp phù hợp với mức độ đa dạng ngày càng lớn. Trưởng thành, nhìn từ lịch sử, không phải trạng thái đã hoàn thành, mà là khả năng tiếp tục đối diện với những câu hỏi mới mà chính sự phát triển của mình đặt ra.

Bởi vậy, nếu giai đoạn 1975–1988 có thể được nhận diện như thời kỳ tái lập, thì giai đoạn 1989–1997 xứng đáng được nhìn nhận như thời kỳ trưởng thành trong lịch sử GĐPTVN tại Hoa Kỳ. “Trưởng thành” ở đây không có nghĩa tổ chức đã đạt đến một hình thái cuối cùng, càng không hàm ý rằng những vấn đề của tương lai đã được giải quyết. Thuật ngữ ấy chỉ một chuyển biến sâu hơn: GĐPTVN tại Hoa Kỳ đã đi từ việc được phục hồi bởi một thế hệ mang truyền thống từ quê hương sang khả năng tự tiếp nối truyền thống ấy bằng những con người, kinh nghiệm và đời sống giáo dục được hình thành ngay trên đất Hoa Kỳ. Chính sự chuyển biến đó — hơn bất kỳ con số về đơn vị, trại huấn luyện hay văn kiện nào — là ý nghĩa lịch sử căn bản của gần một thập niên 1989–1997.

Kỳ tới: CHƯƠNG V – GIAI ĐOẠN CHUYỂN TIẾP:
ĐIỀU HỢP TỔ CHỨC TRONG BỐI CẢNH BIẾN CHUYỂN
CỦA PHẬT GIÁO VIỆT NAM TẠI HOA KỲ (1997–2008)

__________________________

[72] Về sự phát triển của các tổ chức trong cộng đồng di dân và khả năng chuyển từ giai đoạn hình thành sang giai đoạn phát triển bền vững, xem Alejandro Portes and Rubén G. Rumbaut, Immigrant America: A Portrait, 4th ed. (Berkeley: University of California Press, 2014); W. Richard Scott, Institutions and Organizations: Ideas, Interests, and Identities, 4th ed. (Thousand Oaks, CA: Sage Publications, 2014).
[73] Xem Chương II và Chương III của khảo luận này về quá trình hình thành những đơn vị đầu tiên, nhu cầu liên kết giữa các địa phương và tiến trình hình thành cơ cấu điều hợp GĐPTVN tại Hoa Kỳ trong giai đoạn 1975–1988. Đồng thời đối chiếu Huỳnh Ái Tông, Lược sử Gia Đình Phật Tử Việt Nam; Nguyễn Hữu Huỳnh, Thử tìm hiểu nguồn gốc Gia Đình Phật Tử Việt Nam.
[74] Về sự phát triển của cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ trong giai đoạn cuối thập niên 1980 và đầu thập niên 1990, xem U.S. Census Bureau, 1990 Census of Population: Social and Economic Characteristics; Min Zhou and Carl L. Bankston III, Growing Up American: How Vietnamese Children Adapt to Life in the United States (New York: Russell Sage Foundation, 1998).

[75] Trong khảo luận này, thuật ngữ “trưởng thành” được sử dụng như một khái niệm phân tích nhằm chỉ giai đoạn GĐPTVN tại Hoa Kỳ chuyển từ quá trình tái lập sau biến cố năm 1975 sang quá trình hình thành những đặc điểm tương đối ổn định của một tổ chức giáo dục Phật giáo trong môi trường hải ngoại. Đây là thuật ngữ phương pháp luận của người biên soạn, không phải thuật ngữ chính thức trong các văn kiện của GĐPTVN.
[76] Đối chiếu Chương II và Chương III của khảo luận này về tiến trình phục hồi sinh hoạt, sự hình thành các đơn vị và việc xây dựng những cơ chế liên kết, điều hợp GĐPTVN tại Hoa Kỳ trong giai đoạn 1975–1988; xem thêm Huỳnh Ái Tông, Lược sử Gia Đình Phật Tử Việt Nam; Nguyễn Hữu Huỳnh, Thử tìm hiểu nguồn gốc Gia Đình Phật Tử Việt Nam.
[77] Về sự chuyển đổi từ giai đoạn hình thành sang phát triển của các tổ chức, xem Philip Selznick, Leadership in Administration (New York: Harper & Row, 1957); W. Richard Scott, Institutions and Organizations: Ideas, Interests, and Identities, 4th ed. (Thousand Oaks, CA: Sage Publications, 2014).
[78] Các văn kiện và tài liệu lưu trữ về công tác huấn luyện GĐPTVN tại Hoa Kỳ trong giai đoạn 1989–1997, bao gồm các khóa Lộc Uyển, A Dục, Huyền Trang và Vạn Hạnh, cùng những quyết nghị liên quan đến công tác huấn luyện của Ban Hướng Dẫn Hoa Kỳ.
[79] Biên bản các kỳ Đại hội, Hội nghị Huynh trưởng, Thông tư và báo cáo hoạt động của Ban Hướng Dẫn GĐPTVN tại Hoa Kỳ trong giai đoạn 1989–1997, đặc biệt những văn kiện liên quan đến sự phối hợp giữa các Miền, công tác tu học, huấn luyện và các sinh hoạt chung trên phạm vi toàn quốc.
[80] Về khái niệm “institutional maturity” và khả năng tự tái tạo của một thiết chế, xem W. Richard Scott, Institutions and Organizations; Douglass C. North, Institutions, Institutional Change and Economic Performance (Cambridge: Cambridge University Press, 1990).
[81] Đối chiếu với Chương III và IV của khảo luận này về tiến trình phục hồi sinh hoạt GĐPTVN tại Hoa Kỳ trong giai đoạn 1975–1988; xem thêm Huỳnh Ái Tông, Lược sử Gia Đình Phật Tử Việt Nam; Nguyễn Hữu Huỳnh, Thử tìm hiểu nguồn gốc Gia Đình Phật Tử Việt Nam.
[82] Về sự chuyển đổi từ giai đoạn hình thành sang phát triển của các tổ chức, xem Philip Selznick, Leadership in Administration (New York: Harper & Row, 1957); W. Richard Scott, Institutions and Organizations: Ideas, Interests, and Identities, 4th ed. (Thousand Oaks, CA: Sage Publications, 2014).
[83] Các văn kiện và tài liệu lưu trữ về công tác huấn luyện GĐPTVN tại Hoa Kỳ trong giai đoạn 1989–1997, bao gồm các khóa Lộc Uyển, A Dục, Huyền Trang và Vạn Hạnh, cùng những quyết nghị liên quan đến công tác huấn luyện của Ban Hướng Dẫn Hoa Kỳ.
[84] Biên bản các kỳ Đại hội, Hội nghị Huynh trưởng, Thông tư và báo cáo hoạt động của Ban Hướng Dẫn GĐPTVN tại Hoa Kỳ trong giai đoạn 1989–1997, đặc biệt những văn kiện liên quan đến sự phối hợp giữa các Miền, công tác tu học, huấn luyện và các sinh hoạt chung trên phạm vi toàn quốc.
[85] Về khái niệm “institutional maturity” và khả năng tự tái tạo của một thiết chế, xem W. Richard Scott, Institutions and Organizations; Douglass C. North, Institutions, Institutional Change and Economic Performance (Cambridge: Cambridge University Press, 1990).
[86] Các văn kiện huấn luyện, danh sách trại sinh và Ban Quản Trại, biên bản Đại hội, báo cáo nhân sự và tài liệu sinh hoạt của Ban Hướng Dẫn GĐPTVN tại Hoa Kỳ trong giai đoạn 1989–1997. Những tư liệu này cần được đối chiếu để nhận diện cụ thể mức độ tham gia của lớp Huynh trưởng được đào luyện tại Hoa Kỳ trong các trách nhiệm tại đơn vị, Miền và những sinh hoạt chung trên phạm vi toàn quốc.
[87] Nội quy Gia Đình Phật Tử Việt Nam; Quy chế Huynh trưởng (1974); các tài liệu và chương trình huấn luyện Lộc Uyển, A Dục, Huyền Trang và Vạn Hạnh; đồng thời đối chiếu các văn kiện huấn luyện của GĐPTVN tại Hoa Kỳ trong giai đoạn 1989–1997 để xác định cách hệ thống huấn luyện truyền thống được tiếp tục vận dụng trong hoàn cảnh hải ngoại.
[88] Lê Văn Hoàng (Nguyên Thành), Liên Đoàn Trưởng, Anh Chị Là Ai?; các tài liệu huấn luyện chính thức của GĐPTVN. Việc xem huấn luyện như một phương thức truyền thừa giáo dục trong đoạn này là nhận định của khảo luận, dựa trên mục đích đào luyện Huynh trưởng và vai trò của thân giáo, Phật pháp, trách nhiệm và phụng sự trong truyền thống GĐPTVN.
[89] W. Richard Scott, Institutions and Organizations; Philip Selznick, Leadership in Administration. Trong khảo luận này, “khả năng tự tái tạo” được sử dụng như một khái niệm phân tích lịch sử để chỉ khả năng một thiết chế đào tạo người kế thừa và chuyển trao chức năng, giá trị cùng trách nhiệm qua các thế hệ; đây không phải thuật ngữ của các văn kiện GĐPTVN.
[90] Về cách tiếp cận bản sắc như một tiến trình lịch sử được hình thành qua sự liên tục, biến đổi và tái diễn giải trong môi trường di dân, xem Stuart Hall, “Cultural Identity and Diaspora”; đồng thời đối chiếu các nghiên cứu về đời sống văn hóa và căn tính của cộng đồng Việt Nam hải ngoại. Trong mục này, khái niệm “bản sắc” được sử dụng như một phạm trù phân tích lịch sử, không nhằm xác lập một danh xưng hay hệ thống tổ chức riêng của GĐPTVN tại Hoa Kỳ.
[91] Đối chiếu Nội quy GĐPTVN, Quy chế Huynh trưởng, cùng các công trình của Huỳnh Ái Tông và Nguyễn Hữu Huỳnh về mục đích, cơ cấu, phương pháp giáo dục và truyền thống sinh hoạt của Gia Đình Phật Tử Việt Nam. Những nguồn này được sử dụng ở đây để nhận diện phần nền tảng được kế thừa, không nhằm khẳng định rằng mọi hình thức sinh hoạt tại Hoa Kỳ đều được duy trì nguyên trạng.
[92] Về quá trình hội nhập, sử dụng ngôn ngữ và thích ứng văn hóa của thế hệ trẻ trong cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ, xem Min Zhou and Carl L. Bankston III, Growing Up American; John W. Berry, “Immigration, Acculturation, and Adaptation”; đồng thời đối chiếu các tư liệu nội bộ GĐPTVN liên quan đến Việt ngữ, Phật pháp và sinh hoạt thanh thiếu niên trong môi trường hải ngoại.
[93] Biên bản các kỳ Đại hội, danh sách và tài liệu của các trại họp bạn, trại huấn luyện, Thông tư và Báo cáo hoạt động của Ban Hướng Dẫn GĐPTVN tại Hoa Kỳ trong giai đoạn 1989–1997. Những tư liệu này phản ánh sự gia tăng của các sinh hoạt liên đơn vị và toàn quốc, qua đó cho thấy mức độ giao lưu ngày càng rộng giữa Huynh trưởng và Đoàn sinh thuộc nhiều địa phương.
[94] Trong khảo luận này, cụm từ “bản sắc của GĐPTVN tại Hoa Kỳ” được hiểu là kết quả của quá trình thích ứng lịch sử giữa truyền thống giáo dục của Gia Đình Phật Tử Việt Nam và môi trường xã hội Hoa Kỳ; khái niệm này không hàm ý sự hình thành một hệ thống giáo dục, một lý tưởng hay một bản sắc tách biệt khỏi truyền thống chung của GĐPTVN. Cách sử dụng thuật ngữ nhằm mô tả một tiến trình lịch sử, không nhằm xác lập một khái niệm tổ chức mới.
[95] Về mối quan hệ giữa sự phát triển của một thiết chế và yêu cầu điều chỉnh phương thức quản trị, xem Philip Selznick, Leadership in Administration (New York: Harper & Row, 1957); W. Richard Scott, Institutions and Organizations: Ideas, Interests, and Identities, 4th ed. (Thousand Oaks, CA: Sage Publications, 2014).
[96] Các báo cáo hoạt động, biên bản Đại hội và thống kê đơn vị của Ban Hướng Dẫn GĐPTVN tại Hoa Kỳ trong giai đoạn 1989–1997. Những tư liệu này được sử dụng để đối chiếu sự phân bố địa lý, quy mô đơn vị và những khác biệt về điều kiện sinh hoạt giữa các địa phương.
[97] Về tiến trình chuyển giao thế hệ trong các cộng đồng di dân, xem Min Zhou and Carl L. Bankston III, Growing Up American: How Vietnamese Children Adapt to Life in the United States; Alejandro Portes and Rubén G. Rumbaut, Immigrant America: A Portrait. Việc vận dụng khung phân tích này vào GĐPTVN tại Hoa Kỳ nhằm giải thích sự khác biệt về trải nghiệm giữa các thế hệ, không mặc nhiên giả định rằng những khác biệt ấy tất yếu dẫn đến xung đột.
[98] Các nghị quyết, thông tư, biên bản Đại hội, hội nghị và tài liệu điều hành của Ban Hướng Dẫn GĐPTVN tại Hoa Kỳ liên quan đến công tác điều hợp, huấn luyện, phân công trách nhiệm và tổ chức trong giai đoạn 1989–1997.
[99] Trong khảo luận này, việc đề cập đến những “tiền đề” của giai đoạn sau chỉ nhằm giải thích tính liên tục của tiến trình lịch sử. Người biên soạn không mặc nhiên xem các chuyển biến từ cuối thập niên 1990 trở đi là hệ quả tất yếu, trực tiếp hay đơn tuyến của những vấn đề được trình bày trong giai đoạn 1989–1997. Khái niệm “tiền đề” được sử dụng để chỉ những điều kiện, câu hỏi và yêu cầu đã xuất hiện trong đời sống tổ chức trước khi bước sang giai đoạn lịch sử kế tiếp.

CHAPTER IV

THE PERIOD OF MATURATION – GĐPTVN IN THE UNITED STATES
in the process of taking shape (1989–1997)

In the history of immigrant communities, the reestablishment of an organization after the rupture of displacement has never in itself guaranteed that the organization would continue to endure over the long term. Many associations arise from the natural needs of the first generation to preserve memories of the homeland, maintain cultural identity, or sustain the spiritual life of the community during its early years in a new country. Yet as the circumstances of settlement gradually stabilize and the next generation comes of age in a different social environment, not a few organizations that once played an important role gradually lose the impetus for continued existence, or survive only as memories of a historical period that has passed. For this reason, the capacity to move beyond the stage of reestablishment and become an organization with an independent institutional life, capable of training its own succeeding generation and adapting to new circumstances, constitutes one of the important indicators of the maturation of a social institution.[72]

For GĐPTVN in the United States, the closing years of the 1970s and much of the 1980s were first and foremost a period of restoring organizational life under conditions of exile. The earliest units were formed through the efforts of Leaders who had previously served in Vietnam; study programs, rituals, and educational methods were largely inherited from the tradition that had existed before 1975. At a time when most Leaders themselves had to rebuild their lives in a new country, the ability to maintain a regular educational environment for Buddhist youth was already a significant achievement. The preceding chapters of this study have shown how, from those initial foundations, GĐPTVN in the United States gradually moved from the reestablishment of Grey-Shirt life toward the need for broader networks of association and mechanisms of coordination.[73]

By the end of the 1980s, however, the historical context had changed considerably. After more than a decade of resettlement, the Vietnamese community in the United States had gradually established relatively stable foundations in its economic, religious, cultural, and social life.[74] Within that setting, the environment in which the Vietnamese Buddhist Youth Association operated also changed: from a means of sustaining tradition during the early years of displacement, the organization increasingly became a regular component of Vietnamese Buddhist and communal life in the United States.

This change confronted the Vietnamese Buddhist Youth Association with a new historical requirement. Whereas the immediate task in the earlier period had been to restore activities and preserve the organization’s presence, by the end of the 1980s the more consequential question concerned its capacity to develop an educational model capable of enduring in the overseas environment. This involved not merely increasing the number of units or training additional Leaders, but also adapting to changes in language, culture, family structure, and the integration of younger generations growing up in the United States. It was through this process that GĐPTVN in the United States gradually developed characteristics particular to its historical experience: continuing the educational tradition formed in the homeland while adapting to the distinctive historical conditions of the Vietnamese Buddhist community overseas.[75]

It is important to note that these changes did not necessarily unfold through conspicuous events or landmark decisions formally recorded in organizational documents. Rather, they became visible through gradual transformations in the everyday life of the units: the maturation of trained Leaders, the increasing stability of the training system, the emergence of a generation of junior members born and raised abroad, and incremental adjustments in educational methods designed to meet the needs of a community integrating into a multicultural society. Because these developments were not associated with a single event that could serve as a convenient chronological marker, the period has often received less attention in historical narratives. Yet viewed from historical distance, these relatively quiet movements formed a pivotal stage in the development of GĐPTVN in the United States.

The examination of the years 1989–1997, therefore, is not intended merely to fill a chronological gap in the organization’s history, but to identify the maturation of GĐPTVN in the United States as a Buddhist educational institution within the overseas Vietnamese community. From this perspective, the central concern of the chapter lies not only in administrative decisions or organizational restructuring, but also in changes in the social environment, educational methods, intergenerational transition, and the organization’s capacity to adapt to new historical demands. It was precisely these seemingly quiet transformations that laid the foundations for both the achievements and the challenges that GĐPTVN in the United States would encounter from the end of the twentieth century onward.

IV.1. From the restoration of organizational life to institutional maturation

If transformations within the Vietnamese community created a more favorable social environment for the development of the Vietnamese Buddhist Youth Association, then it was the changes occurring within the organization itself that most clearly reflected the maturation of GĐPTVN in the United States during the final decade of the twentieth century.

Looking back at the early years following the events of 1975, one can see that the principal objective of the Leaders at the time was to restore the pattern of organizational life that had been inseparable from their youth in Vietnam. The first meetings, Buddhist services, Dharma classes, sectional activities, and small camps were organized above all to ensure that the living current of the Vietnamese Buddhist Youth Association would not be interrupted under conditions of exile. In this sense, the organization’s very existence possessed an intrinsic value: so long as units continued to meet regularly, Leaders remained to guide them, and junior members continued to wear the Grey Shirt, the educational tradition of the Vietnamese Buddhist Youth Association remained alive.[76]

As the Vietnamese community in the United States became more stable, however, the demands placed upon the organization gradually changed. The Vietnamese Buddhist Youth Association no longer faced only the question of how to maintain its activities; it increasingly had to address questions of a more strategic nature: how to train Leaders in the United States itself; how to achieve the necessary degree of consistency in study programs among units distributed across a vast geographical area; and how to ensure organizational continuity as the founding generation grew older while a younger generation was maturing in a cultural environment different from that of its predecessors. These questions marked a shift from a mentality of restoration to one of development, from maintaining a tradition to creating the conditions through which that tradition could perpetuate itself under new historical circumstances.[77]

This transition was reflected first of all in the growing importance of training and organizational coordination. From initially meeting the immediate personnel needs of newly established units, the training of Leaders gradually became one of the foundations securing organizational continuity. At the same time, inter-unit and national activities created opportunities for Leaders from different localities to meet, exchange experience, and gradually develop a shared understanding of their responsibility for the development of GĐPTVN in the United States.[78] The significance of this process lay not merely in the number of training programs or activities organized, but in the organization’s growing ability to establish mechanisms through which experience, methods, and responsibility could be transmitted from one generation to the next.

Parallel to this development was the gradual refinement of nationwide coordinating mechanisms. Congresses, Leaders’ Conferences, and meetings of the Guidance Committee assumed an increasingly important role in exchanging perspectives and establishing common orientations among the Regions and local units. The development of the Vietnamese Buddhist Youth Association during this period therefore cannot be measured solely by the number of units or junior members, but must also be understood in terms of the degree of connection and coordination throughout the system. From units that had operated relatively independently during the early years, GĐPTVN in the United States gradually developed a more interconnected organizational life, in which study programs, training activities, fellowship camps, and major Buddhist undertakings became means of linking local communities within a common nationwide framework.[79]

From the perspective of organizational history, this represented a significant transition. Studies of institutional development suggest that an organization enters a stage of maturation when its continued existence no longer depends principally upon the prestige, memory, or personal sacrifice of a small number of individuals belonging to the founding generation, but is increasingly sustained through relatively stable mechanisms of training, coordination, and succession. For GĐPTVN in the United States, the period extending from the late 1980s to the late 1990s was precisely when these conditions became increasingly visible. The fundamental distinction between the stage of reestablishment and that of maturation, therefore, lies not in how large the organization had become, but in the extent to which it had acquired the capacity to sustain, transmit, and reproduce its own institutional life.[80]

This maturation, nevertheless, did not proceed along a straight line. The expansion of activities across numerous states, the increase in the number of units, and the simultaneous presence of generations of Leaders shaped by different life experiences also created new demands upon organizational administration. These issues did not necessarily manifest themselves as pronounced differences during the period 1989–1997, but they pointed toward a new reality: as the organization developed, that very development created the need for greater capacity in governance, coordination, and the transfer of responsibility. The historical task was therefore gradually changing—from rebuilding an organization after displacement to sustaining the vitality and cohesion of an organization that had acquired a nationwide presence.

IV.2. From the restoration of organizational life to institutional maturation

If transformations within the Vietnamese community created a more favorable social environment for the development of the Vietnamese Buddhist Youth Association, then it was the changes occurring within the organization itself that most clearly reflected the maturation of GĐPTVN in the United States during the final decade of the twentieth century.

Looking back at the early years following the events of 1975, one can see that the principal objective of the Leaders at the time was to restore the pattern of organizational life that had been inseparable from their youth in Vietnam. The first meetings, Buddhist services, Dharma classes, sectional activities, and small camps were organized above all to ensure that the living current of the Vietnamese Buddhist Youth Association would not be interrupted under conditions of exile. In this sense, the organization’s very existence possessed an intrinsic value: so long as units continued to meet regularly, Leaders remained to guide them, and junior members continued to wear the Grey Shirt, the educational tradition of the Vietnamese Buddhist Youth Association remained alive.[81]

As the Vietnamese community in the United States became more stable, however, the demands placed upon the organization gradually changed. The Vietnamese Buddhist Youth Association no longer faced only the question of how to maintain its activities; it increasingly had to address questions of a more strategic nature: how to train Leaders in the United States itself; how to achieve the necessary degree of consistency in study programs among units distributed across a vast geographical area; and how to ensure organizational continuity as the founding generation grew older while a younger generation was maturing in a cultural environment different from that of its predecessors. These questions marked a shift from a mentality of restoration to one of development, from maintaining a tradition to creating the conditions through which that tradition could perpetuate itself under new historical circumstances.[82]

This transition was reflected first of all in the growing importance of training and organizational coordination. From initially meeting the immediate personnel needs of newly established units, the training of Leaders gradually became one of the foundations securing organizational continuity. At the same time, inter-unit and national activities created opportunities for Leaders from different localities to meet, exchange experience, and gradually develop a shared understanding of their responsibility for the development of GĐPTVN in the United States.[83] The significance of this process lay not merely in the number of training programs or activities organized, but in the organization’s growing ability to establish mechanisms through which experience, methods, and responsibility could be transmitted from one generation to the next.

Parallel to this development was the gradual refinement of nationwide coordinating mechanisms. Congresses, Leaders’ Conferences, and meetings of the Guidance Committee assumed an increasingly important role in exchanging perspectives and establishing common orientations among the Regions and local units. The development of the Vietnamese Buddhist Youth Association during this period therefore cannot be measured solely by the number of units or junior members, but must also be understood in terms of the degree of connection and coordination throughout the system. From units that had operated relatively independently during the early years, GĐPTVN in the United States gradually developed a more interconnected organizational life, in which study programs, training activities, fellowship camps, and major Buddhist undertakings became means of linking local communities within a common nationwide framework.[84]

From the perspective of organizational history, this represented a significant transition. Studies of institutional development suggest that an organization enters a stage of maturation when its continued existence no longer depends principally upon the prestige, memory, or personal sacrifice of a small number of individuals belonging to the founding generation, but is increasingly sustained through relatively stable mechanisms of training, coordination, and succession. For GĐPTVN in the United States, the period extending from the late 1980s to the late 1990s was precisely when these conditions became increasingly visible. The fundamental distinction between the stage of reestablishment and that of maturation, therefore, lies not in how large the organization had become, but in the extent to which it had acquired the capacity to sustain, transmit, and reproduce its own institutional life.[85]

This maturation, nevertheless, did not proceed along a straight line. The expansion of activities across numerous states, the increase in the number of units, and the simultaneous presence of generations of Leaders shaped by different life experiences also created new demands upon organizational administration. These issues did not necessarily manifest themselves as pronounced differences during the period 1989–1997, but they pointed toward a new reality: as the organization developed, that very development created the need for greater capacity in governance, coordination, and the transfer of responsibility. The historical task was therefore gradually changing from rebuilding an organization after displacement to sustaining the vitality and cohesion of an organization that had acquired a nationwide presence.

IV.3. Training and the emergence of a succeeding generation

One of the most important achievements of GĐPTVN in the United States from the late 1980s through the late 1990s lay neither in the number of new units established nor in the scale of nationwide activities, but in its gradual formation of a body of Leaders trained on American soil. During the early years after 1975, responsibility for guidance remained largely in the hands of Leaders who had matured within the Vietnamese Buddhist Youth Association in Vietnam. By the beginning of the 1990s, however, a new generation of Leaders had begun to assume significant responsibilities within local units, the Regions, and nationwide activities.[86]

This development did not occur automatically through the passage of generations; it was the result of a training system sustained with relative continuity over many years. The Lộc Uyển, A Dục, Huyền Trang, and Vạn Hạnh training camps continued to inherit the foundations of Leader training established before 1975, while gradually applying them to the circumstances of the Vietnamese Buddhist community in the United States. The maintenance of these training programs despite limited personnel, vast geographical distances, and continuing economic difficulties for many families indicates that the formation of Leaders had become one of the organization’s long-term priorities, rather than merely a means of meeting the immediate personnel requirements of individual units.[87]

It should be emphasized that the training system of the Vietnamese Buddhist Youth Association was not conceived simply to produce administrative managers. Its fundamental purpose remained the formation of Leaders capable of living and practicing the ideals of Compassion – Wisdom – Courage, while transforming those values into educational methods for young people. Dharma, exemplary conduct, responsibility, and the spirit of service therefore did not stand apart from organizational skills; they formed the foundation that determined how a Leader was expected to employ those skills. It is precisely this characteristic that made training a means of transmitting an educational tradition, rather than merely a process of personnel preparation.[88]

The distinctive feature of the period 1989–1997, therefore, lay not primarily in changes to the system of training camps, but in the generational outcome that the system was beginning to produce. For the first time since the reestablishment of the Vietnamese Buddhist Youth Association in the United States, the organization gradually possessed a group of Leaders whose formation had taken place largely in the overseas environment. They received the tradition from the senior brothers and sisters who preceded them, but their experiences of life, education, professional work, and service were shaped within American society. Their position at this intersection naturally enabled them to serve as a bridge between the memories of the immigrant generation and the experiences of junior members born or raised in the United States.

The emergence of this generation carried significance beyond the replacement of personnel. In the history of an immigrant organization, one of the most difficult moments often arises when the founding generation gradually withdraws from direct leadership. If the experience, methods, and moral authority of that generation cannot be transformed into the capacities of those who follow, the organization itself may decline together with its founders. For GĐPTVN in the United States, the formation of a generation of Leaders who matured within the organization’s own American environment indicated that succession had begun to move from personal memory toward the institution’s capacity for self-renewal.[89]

In this sense, training during this period did more than maintain continuity between generations; it altered the very nature of continuity. GĐPTVN in the United States was no longer wholly dependent upon Leaders who had brought their experience from Vietnam, but was increasingly capable of preparing successors within its own institutional life. From this point onward, tradition was no longer merely something that had been “carried across”; it was being received, practiced, and transmitted anew on American soil. This constitutes one of the clearest manifestations of the process of maturation examined in Chapter IV.

Intergenerational transition, however, did not mean a simple replacement of one group by another. The first generation of Leaders overseas and those who matured in the United States carried different historical experiences, educational environments, and approaches to social life. In most instances, such differences were reconciled through respect for tradition and a shared consciousness of service. Yet historically understood, diversity of experience and perspective is itself a natural characteristic of an organization that has entered a multigenerational stage. From this point forward, the history of GĐPTVN in the United States was no longer principally the history of those who had carried a tradition from Vietnam, but increasingly the shared history of several generations embracing the same ideal while maturing under different circumstances.

The encounter among these generations prepared the ground for another transformation. As Leaders trained in the United States participated more deeply in organizational life, the ways in which the Dharma was taught, language was used, activities were organized, and young people were approached increasingly reflected the lived experience of the overseas community. The question of personnel succession thus opened onto a broader historical question: how did GĐPTVN in the United States develop characteristics of its own while remaining continuous with the shared tradition? This is the subject of the following section.

IV.4. The formation of the identity of GĐPTVN in the United States

If training reflected the organization’s ability to form a succeeding generation, the everyday life of its local units revealed more clearly how GĐPTVN gradually adapted to the social environment overseas. It was precisely through the ordinary activities of Leaders and junior members throughout the United States that the distinctive characteristics of GĐPTVN in the United States gradually took shape, not through a separate declaration or formal resolution, but through a long process of balancing the preservation of tradition with the demands of a new historical environment.[90]

During nearly the first two decades after 1975, much of the activity of the Vietnamese Buddhist Youth Association in the United States continued to bear the strong imprint of the model developed in Vietnam. Study programs, Buddhist rituals, organizational structure, sectional systems, uniforms, and methods of training were, in their essential features, maintained. Such continuity reflected not merely respect for the legacy of earlier generations, but also a conscious effort to preserve the educational tradition that had shaped the identity of GĐPTVN. Yet as increasing numbers of junior members were born or came of age entirely within the American environment, the issue was no longer simply whether tradition should remain unchanged, but how the same educational purpose could continue to be realized effectively within a different cultural context.[91]

Adjustment therefore occurred first in methods of communication and the organization of activities. Many units increasingly gave attention to the use of both Vietnamese and English in instruction and administration; Dharma lessons, Vietnamese-language education, and traditional cultural subjects were presented in ways more closely aligned with the educational experiences of young people growing up within the American school system. Camps, competitions, cultural performances, social-service activities, and outdoor programs were also organized with greater flexibility according to local conditions and the circumstances of Buddhist families. These changes did not necessarily indicate a change in educational purpose; rather, they reflected changes in the means through which the same system of values was transmitted.[92]

Alongside methodological adjustment came an expansion in the geographical and communal space of organizational life. During the early years, many units had operated largely within the orbit of a single temple or local community. By the beginning of the 1990s, however, training camps, fellowship camps, retreats, Leaders’ Conferences, and shared Buddhist activities increasingly brought together Leaders and junior members from different states. Such encounters not only strengthened relationships among the units, but also contributed to a growing consciousness of a GĐPTVN life in the United States extending beyond the boundaries of individual localities, in which differences in local circumstances did not diminish the sense of belonging to a shared educational tradition.[93]

More significantly, the adjustments taking place in the United States did not result in a rupture with the tradition of GĐPTVN established before 1975. The ideals, purposes, and educational foundations shaped by earlier generations continued to serve as reference points for organizational life. Changes occurred principally in forms of organization, modes of communication, and the application of tradition under new circumstances. The identity of GĐPTVN in the United States should therefore be understood as the result of an encounter between historical continuity and adaptive capacity, rather than as the emergence of a different tradition.[94]

From a historical perspective, this identity did not emerge at a particular moment, nor can it be attributed to a single organizational decision. It developed cumulatively: every adjustment in methods of activity, every training camp, every fellowship gathering, every generation of Leaders maturing in the United States, and every group of junior members receiving the Dharma within a different cultural environment contributed to making GĐPTVN in the United States both more closely attuned to the society in which it existed and still recognizably an institution of Vietnamese Buddhist education. Identity, in this sense, was not something newly created to replace tradition, but the living historical form assumed by tradition after nearly two decades of presence, adaptation, and self-renewal in a different historical environment.

The gradual emergence of these characteristics was one of the most significant achievements of the period 1989–1997. It demonstrates that GĐPTVN in the United States had moved beyond merely “carrying” institutional forms from the homeland toward an ability to live that tradition within a new environment. At the same time, once an organization had acquired a relatively stable life, a succeeding generation, and forms of activity adapted to its surroundings, that very development began to create new requirements for administration, coordination, and governance. These became the foundations for the next historical stage.

IV.5. Foundations of a new stage of development

The history of social organizations demonstrates that development does more than create favorable conditions; it simultaneously generates new demands upon systems of administration and governance. When an organization remains small, many matters may be resolved through personal authority, familiarity among members, or the self-sacrifice of a limited number of leaders. As the geographical reach of the organization expands, however, as the number of units increases, and as several generations participate simultaneously in organizational life, methods that were effective in an earlier period do not necessarily continue to satisfy new requirements. The maturation of an institution, therefore, often creates the simultaneous necessity of refining the very mechanisms that made its maturation possible.[95]

By the end of the period 1989–1997, GĐPTVN in the United States had established a presence across a wider geographical area, with units operating under local conditions that were far from uniform. Distances among states, differences in unit size, the characteristics of individual Buddhist communities, and the rhythms of Vietnamese communal life in different regions all produced increasingly diverse administrative needs. These differences did not reflect a change in the organization’s ideals or educational purpose; rather, they were principally the natural consequence of a single organization operating within multiple social environments.[96]

Geographical expansion was accompanied by an intergenerational transition among Leaders. Those who had matured in Vietnam carried experiences formed within a particular historical, cultural, and organizational setting, while Leaders who had grown up or received their training in the United States approached educational work through experiences shaped in a democratic and multicultural society with different traditions of social organization. These distinctions did not necessarily lead to opposition, but they could generate perspectives that were not entirely identical regarding administrative methods, the role of leadership, and the application of tradition under new circumstances. From a historical perspective, this was a natural consequence of an immigrant organization moving from its founding generation toward a multigenerational institutional life.[97]

Another requirement emerged from the increasingly extensive network of organizational relationships. As training programs, inter-Regional activities, Congresses, conferences, and shared Buddhist undertakings became more frequent, the allocation of responsibilities, maintenance of communication, coordination among different levels, and application of common regulations also became more complex. These matters increasingly appeared in resolutions, circulars, and administrative discussions. During the period 1989–1997, they did not fundamentally alter the overall character of GĐPTVN in the United States; nevertheless, the growing visibility of these questions of coordination demonstrated that the organization had reached a scale of development requiring forms of governance commensurate with its own maturation.[98]

The new requirements emerging toward the end of this period should therefore not be interpreted as negating the achievements of the maturation process. They represented, rather, another aspect of that very development. Once an organization possessed a broader network of units, a succeeding generation, interregional organizational life, and the ability to sustain itself, it inevitably faced more complex questions concerning mechanisms of coordination, the boundaries of responsibility, methods of leadership, and the preservation of unity amid diversity. These questions did not necessarily demand a single answer during the period 1989–1997, but their emergence indicated that the historical problem itself had changed.

Viewed across the entire period, the “foundations” of the succeeding stage were not predetermined causes, but rather new conditions and questions generated by the organization’s own maturation. They appeared quietly in administrative life, in differences of generational experience, in the need for coordination among localities, and in the challenge of determining how a large organization might preserve unity while responding to particular circumstances. Identifying such foundations is therefore not an attempt to trace direct causes for later developments, but rather to illuminate the continuity of a historical process: as each period resolves the problems inherited from an earlier stage, it simultaneously generates new questions for the stage that follows.[99]

In this sense, the end of the 1990s should not be regarded as an absolute boundary separating two periods. It was the point at which the achievements of nearly two decades of reestablishment and maturation began to encounter the new demands faced by an organization that had acquired scale, historical memory, a succeeding generation, and an institutional life of its own on American soil. From this point, the history of GĐPTVN in the United States confronted a different problem: no longer principally how to establish a presence or attain maturation, but how to coordinate an already mature organization within a Buddhist and social environment that continued to change.

HISTORIOGRAPHICAL ASSESSMENT

Within the nearly half-century presence of GĐPTVN in the United States, the period from 1989 to 1997 has often attracted less attention than the early years of formation after 1975 or the organizational transformations that unfolded toward the end of the twentieth century. Historical sketches, memoirs, and organizational documents naturally tend to record events that can be assigned specific dates—the establishment of a unit, a Congress, a resolution, or an alteration in organizational structure—more readily than gradual transformations occurring within the internal life of an institution. The decade can therefore appear to be merely an interval between two more eventful historical periods. Yet herein lies an important problem of historical method: the history of an organization does not always move through major events; sometimes its most consequential transformation occurs quietly, in the institution’s growing ability to create the conditions through which it can continue to exist by means of its own internal resources.

Seen from this perspective, the significance of the period 1989–1997 lies not primarily in how far GĐPTVN in the United States expanded, how many training programs it conducted, or how many documents it issued. Such data are indispensable to reconstructing the historical process, but they do not by themselves explain its nature. The more fundamental transformation was the movement from an organization sustained primarily by the reestablishing capacities of the first immigrant generation toward one increasingly capable of maintaining continuity through the institutional life it had itself created in the United States. History was no longer being sustained solely by the memory of a model that had existed before 1975, but increasingly by people, training mechanisms, organizational relationships, and lived experience formed within the overseas environment.

From the standpoint of educational history, this was a movement from inheriting a legacy toward the capacity to reproduce the process of succession itself. The two concepts are closely related, but they are not identical. Inheritance may occur when one generation carries values, methods, and experiences formed within a different historical setting; a tradition demonstrates enduring vitality, however, only when it can form succeeding generations capable of receiving, practicing, and transmitting those values within their own environment. The emergence of Leaders trained and matured in the United States was therefore more than a change in personnel. It marked the point at which the process of transmission began to shift from the memory of those who had carried the tradition across distance toward the capacity of a community to continue generating that tradition within its own lived experience.

Alongside generational transition came another, less visible but equally significant transformation: adaptation was no longer merely an expedient response to the early years of resettlement, but increasingly became a characteristic of organizational life itself. Language, methods of communication, forms of activity, and approaches to young people could change with the environment, while the educational purpose and foundational values continued to serve as points of reference. It is here that one must distinguish between historical continuity and immutability. A tradition does not necessarily demonstrate fidelity to itself by preserving every form it once possessed; in many circumstances, the ability to adjust its means while continuing to transmit the same educational orientation is itself evidence of historical vitality. The “identity of GĐPTVN in the United States” during this period should therefore be understood as a historical form of continuity, rather than the emergence of a separate tradition.

This perspective also allows for a more cautious interpretation of the administrative and coordinating questions that appeared as the organization expanded. If one reads the past exclusively through developments that occurred later, it becomes easy to look backward upon the period 1989–1997 as though it already contained the predetermined causes of subsequent differences or organizational transformations. Such an interpretation risks retrospective determinism. New requirements of governance, coordination, and generational transition should first be understood as consequences of the maturation process itself, rather than as signs foretelling a particular historical outcome. An organization operating across a broad geographical range, incorporating several generations, and functioning under diverse local conditions inevitably confronts problems different from those of an earlier period when it was smaller and depended more heavily upon direct personal relationships among its founders. The historiographical significance of this development lies in what it reveals: GĐPTVN in the United States had entered a different level of institutional life. The historical problem was no longer simply the creation of an organizational presence, but the preservation of unity and vitality within the scale that had already been achieved.

The period 1989–1997 also makes possible a clearer periodization of the larger post-1975 history. If the years from 1975 through the late 1980s were principally characterized by the reestablishment of units, the restoration of organizational activities, the formation of networks of association, and the construction of necessary coordinating mechanisms, the following decade was distinguished by the relative stabilization of the institution, its capacity to form a succeeding generation, increasingly substantive adaptation, and the emergence of an organizational life capable of perpetuating itself. The boundary between these periods was, of course, not absolute; history does not proceed through perfectly clean divisions. Periodization nevertheless remains useful when it helps identify the central problem an organization was required to address during each historical stage.

In this sense, the significance of the period 1989–1997 lies not in the creation of a completed institutional model. On the contrary, the very emergence of new problems demonstrates that maturation remained an ongoing process. An organization capable of training its own Leaders must also confront the question of succession; one capable of adaptation must continually discern the boundaries of that adaptation; and an organization expanded across the nation must seek forms of coordination appropriate to its increasing diversity. Maturation, historically understood, is not a completed state, but the capacity to continue confronting the new questions generated by one’s own development.

Accordingly, if the period 1975–1988 may be identified as the period of reestablishment, the years 1989–1997 deserve to be understood as the period of maturation in the history of GĐPTVN in the United States. “Maturation” here does not mean that the organization had reached a final institutional form, nor does it imply that future problems had already been resolved. The term identifies a deeper transformation: GĐPTVN in the United States had moved from being restored by a generation that carried the tradition from the homeland toward the capacity to perpetuate that tradition through people, experience, and an educational life formed on American soil itself. That transformation—more than any number of units, training camps, or documents—constitutes the fundamental historical significance of the period 1989–1997.

Next installment: CHAPTER V – THE TRANSITIONAL PERIOD:
ORGANIZATIONAL COORDINATION AMID THE TRANSFORMATIONS
OF VIETNAMESE BUDDHISM IN THE UNITED STATES (1997–2008)

___________________________

[72] On the development of organizations within immigrant communities and their capacity to move from formation toward sustainable development, see Alejandro Portes and Rubén G. Rumbaut, Immigrant America: A Portrait, 4th ed. (Berkeley: University of California Press, 2014); W. Richard Scott, Institutions and Organizations: Ideas, Interests, and Identities, 4th ed. (Thousand Oaks, CA: Sage Publications, 2014).
[73] See Chapters II and III of this study regarding the formation of the earliest units, the need for greater coordination among localities, and the development of coordinating structures for GĐPTVN in the United States during the period 1975–1988. See also Huỳnh Ái Tông, Lược sử Gia Đình Phật Tử Việt Nam; Nguyễn Hữu Huỳnh, Thử tìm hiểu nguồn gốc Gia Đình Phật Tử Việt Nam.
[74] On the development of the Vietnamese community in the United States during the late 1980s and early 1990s, see U.S. Census Bureau, 1990 Census of Population: Social and Economic Characteristics; Min Zhou and Carl L. Bankston III, Growing Up American: How Vietnamese Children Adapt to Life in the United States (New York: Russell Sage Foundation, 1998).
[75] In this study, the term “maturation” is employed as an analytical concept designating the period in which GĐPTVN in the United States moved from the process of reestablishment following the events of 1975 toward the formation of relatively stable characteristics as a Buddhist educational institution in the overseas environment. It is a methodological term employed by the author, not an official term appearing in the documents of GĐPTVN.
[76] See Chapters II and III of this study regarding the restoration of organizational life, the formation of units, and the establishment of mechanisms of association and coordination for GĐPTVN in the United States during the period 1975–1988; see also Huỳnh Ái Tông, Lược sử Gia Đình Phật Tử Việt Nam; Nguyễn Hữu Huỳnh, Thử tìm hiểu nguồn gốc Gia Đình Phật Tử Việt Nam.
[77] On the transition of organizations from the stage of formation to development, see Philip Selznick, Leadership in Administration (New York: Harper & Row, 1957); W. Richard Scott, Institutions and Organizations: Ideas, Interests, and Identities, 4th ed. (Thousand Oaks, CA: Sage Publications, 2014).
[78] Archival documents and materials concerning the training work of GĐPTVN in the United States during the period 1989–1997, including the Lộc Uyển, A Dục, Huyền Trang, and Vạn Hạnh training programs, together with resolutions of the U.S. Guidance Committee concerning Leader training.
[79] Minutes of Congresses and Leaders’ Conferences, circulars, and activity reports of the Guidance Committee of GĐPTVN in the United States during the period 1989–1997, particularly documents concerning coordination among the Regions, study programs, training, and nationwide activities.
[80] On the concept of “institutional maturity” and the capacity of an institution for self-renewal, see W. Richard Scott, Institutions and Organizations; Douglass C. North, Institutions, Institutional Change and Economic Performance (Cambridge: Cambridge University Press, 1990).
[81] Compare Chapters III and IV of this study concerning the restoration of GĐPTVN activities in the United States during the period 1975–1988; see also Huỳnh Ái Tông, Lược sử Gia Đình Phật Tử Việt Nam; Nguyễn Hữu Huỳnh, Thử tìm hiểu nguồn gốc Gia Đình Phật Tử Việt Nam.
[82] On the transition of organizations from the stage of formation to development, see Philip Selznick, Leadership in Administration (New York: Harper & Row, 1957); W. Richard Scott, Institutions and Organizations: Ideas, Interests, and Identities, 4th ed. (Thousand Oaks, CA: Sage Publications, 2014).
[83] Archival documents and materials concerning the training work of GĐPTVN in the United States during the period 1989–1997, including the Lộc Uyển, A Dục, Huyền Trang, and Vạn Hạnh training programs, together with resolutions of the U.S. Guidance Committee concerning Leader training.
[84] Minutes of Congresses and Leaders’ Conferences, circulars, and activity reports of the Guidance Committee of GĐPTVN in the United States during the period 1989–1997, particularly documents concerning coordination among the Regions, study programs, training, and nationwide activities.
[85] On the concept of “institutional maturity” and the capacity of an institution for self-renewal, see W. Richard Scott, Institutions and Organizations; Douglass C. North, Institutions, Institutional Change and Economic Performance (Cambridge: Cambridge University Press, 1990).
[86] Training documents, lists of camp participants and Camp Administration members, Congress minutes, personnel reports, and organizational records of the Guidance Committee of GĐPTVN in the United States during the period 1989–1997. These materials should be examined comparatively in order to identify more precisely the degree to which Leaders trained in the United States assumed responsibilities at the unit, Regional, and nationwide levels.
[87] Internal Regulations of the Vietnamese Buddhist Youth Association; Regulations for Leaders (1974); materials and curricula for the Lộc Uyển, A Dục, Huyền Trang, and Vạn Hạnh training programs; together with training documents of GĐPTVN in the United States from 1989–1997, for determining how the traditional training system continued to be applied in the overseas environment.
[88] Lê Văn Hoàng (Nguyên Thành), Liên Đoàn Trưởng, Anh Chị Là Ai?; official training materials of GĐPTVN. The interpretation of training here as a means of transmitting an educational tradition is an assessment of this study, based upon the purpose of Leader formation and the role of exemplary conduct, Dharma, responsibility, and service within the tradition of GĐPTVN.
[89] W. Richard Scott, Institutions and Organizations; Philip Selznick, Leadership in Administration. In this study, “capacity for self-renewal” is employed as a concept of historical analysis denoting an institution’s capacity to train successors and transmit functions, values, and responsibilities across generations; it is not a term used in official GĐPTVN documents.
[90] On approaches to identity as a historical process formed through continuity, transformation, and reinterpretation in the immigrant environment, see Stuart Hall, “Cultural Identity and Diaspora”; together with studies of the cultural life and identity of overseas Vietnamese communities. In this section, “identity” is employed as a category of historical analysis and is not intended to establish a separate designation or organizational system for GĐPTVN in the United States.
[91] Compare the Internal Regulations of GĐPTVN, the Regulations for Leaders, and the works of Huỳnh Ái Tông and Nguyễn Hữu Huỳnh concerning the purposes, structure, educational methods, and traditions of activity of the Vietnamese Buddhist Youth Association. These sources are used here to identify the inherited foundations, not to assert that every form of activity in the United States remained unchanged.
[92] On integration, language use, and cultural adaptation among younger generations of the Vietnamese community in the United States, see Min Zhou and Carl L. Bankston III, Growing Up American; John W. Berry, “Immigration, Acculturation, and Adaptation”; together with internal GĐPTVN materials concerning Vietnamese-language instruction, Dharma education, and youth activities in the overseas environment.
[93] Minutes of Congresses; rosters and documentation of fellowship camps and training camps; circulars; and activity reports of the Guidance Committee of GĐPTVN in the United States during the period 1989–1997. These materials reflect the increasing frequency of inter-unit and nationwide activities and thereby indicate the expanding interaction among Leaders and junior members from different localities.
[94] In this study, the phrase “the identity of GĐPTVN in the United States” refers to the result of a historical process of adaptation between the educational tradition of the Vietnamese Buddhist Youth Association and the American social environment; the concept does not imply the formation of an educational system, an ideal, or an identity separate from the common tradition of GĐPTVN. The term is used to describe a historical process, not to establish a new organizational concept.
[95] On the relationship between institutional development and the need to adjust modes of governance, see Philip Selznick, Leadership in Administration (New York: Harper & Row, 1957); W. Richard Scott, Institutions and Organizations: Ideas, Interests, and Identities, 4th ed. (Thousand Oaks, CA: Sage Publications, 2014).
[96] Activity reports, Congress minutes, and unit statistics of the Guidance Committee of GĐPTVN in the United States during the period 1989–1997. These materials are used to compare geographical distribution, unit size, and differences in local conditions of activity.
[97] On generational transition within immigrant communities, see Min Zhou and Carl L. Bankston III, Growing Up American: How Vietnamese Children Adapt to Life in the United States; Alejandro Portes and Rubén G. Rumbaut, Immigrant America: A Portrait. The application of this analytical framework to GĐPTVN in the United States is intended to explain differences of experience among generations, not to assume that such differences necessarily resulted in conflict.
[98] Resolutions, circulars, Congress and conference minutes, and administrative documents of the Guidance Committee of GĐPTVN in the United States concerning coordination, training, allocation of responsibilities, and organizational matters during the period 1989–1997.
[99] In this study, reference to the “foundations” of the subsequent period is intended solely to explain the continuity of the historical process. The author does not presume that developments from the late 1990s onward were necessary, direct, or linear consequences of the issues presented for the period 1989–1997. The term “foundations” is used to designate conditions, questions, and requirements that had emerged within organizational life before the beginning of the succeeding historical stage.